Przejdź do treści
Bilansjusz.pl

Podatki dochodowe i podatek odroczony

Przychody i koszty uzyskania przychodów, koszty niestanowiące kosztów podatkowych. Amortyzacja podatkowa a bilansowa. Różnice trwałe i przejściowe między wynikiem księgowym a podstawą opodatkowania. Aktywa i rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, metoda bilansowa. Ryczałt od dochodów spółek. Formy opodatkowania osób fizycznych, podatkowa księga przychodów i rozchodów.

Blok V programu: Podatki, kadry i prawo. W tej dziedzinie mamy 68 pytań. Materiał służy ścieżkom: SKwP, biegły rewident, technik rachunkowości.

Jednostka bilansowo wykazuje środek trwały w wartości netto 80 000 zł, a dla celów podatkowych jego wartość netto wynosi 60 000 zł. Różnica ta ma charakter:

  1. a) trwały i powoduje powstanie rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
  2. b) przejściowy i powoduje powstanie aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
  3. c) przejściowy i powoduje powstanie rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego poprawna
  4. d) trwały i nie skutkuje powstaniem aktywów ani rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Różnica między wartością bilansową (80 000 zł) a podatkową (60 000 zł) środka trwałego jest różnicą przejściową, ponieważ w przyszłości, w miarę dokonywania odpisów amortyzacyjnych, różnica ta zniknie. Powoduje ona powstanie rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego, gdyż wartość bilansowa jest wyższa od podatkowej, co oznacza, że w przyszłości wystąpią wyższe koszty podatkowe.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 37 (metoda bilansowa)

Pułapka: Zdający często mylą kierunek różnicy - wyższa wartość bilansowa oznacza rezerwę, a niższa - aktywo.

Jednostka posiada środek trwały o wartości początkowej 120 000 zł. Dla celów bilansowych stosuje stawkę amortyzacyjną 20% (okres ekonomicznej użyteczności 5 lat), a dla celów podatkowych stawkę 10% (okres 10 lat). Po pierwszym roku użytkowania, różnica przejściowa wyniesie:

  1. a) 12 000 zł poprawna
  2. b) 24 000 zł
  3. c) 6 000 zł
  4. d) 0 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Amortyzacja bilansowa za rok: 120 000 zł * 20% = 24 000 zł. Amortyzacja podatkowa: 120 000 zł * 10% = 12 000 zł. Różnica przejściowa to różnica między wartością bilansową a podatkową, która po pierwszym roku wynosi 24 000 zł - 12 000 zł = 12 000 zł.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 32 i ustawa o CIT, art. 16a-16m

Pułapka: Często myli się różnicę przejściową z różnicą w odpisach amortyzacyjnych - należy liczyć różnicę wartości netto, a nie samych odpisów.

Jednostka stosuje metodę bilansową w rachunkowości podatku odroczonego. Na koniec roku obrotowego wykazała aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wysokości 10 000 zł. Oznacza to, że w przyszłości jednostka spodziewa się:

  1. a) zmniejszenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym poprawna
  2. b) zwiększenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym
  3. c) konieczności zapłaty wyższego podatku dochodowego
  4. d) braku wpływu na podatek dochodowy
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego powstają w przypadku wystąpienia ujemnych różnic przejściowych, które w przyszłości spowodują zmniejszenie podstawy opodatkowania, a tym samym niższy podatek dochodowy. Warianty dotyczące zwiększenia podstawy lub wyższego podatku opisują rezerwę z tytułu odroczonego podatku, a brak wpływu jest sprzeczny z istotą aktywa.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 37 (metoda bilansowa)

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie aktywa z rezerwą z tytułu odroczonego podatku - aktywo to przyszłe korzyści, a rezerwa to przyszłe zobowiązanie.

Która forma opodatkowania nie jest dostępna dla osoby fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą?

  1. a) Podatek liniowy 19%
  2. b) Skala podatkowa 12% i 32%
  3. c) Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
  4. d) Podatek od dochodów z działalności gospodarczej według stawki 9% poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może wybrać opodatkowanie według skali podatkowej, podatkiem liniowym 19% lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Stawka 9% dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) dla małych podatników, a nie osób fizycznych.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 9a, art. 30c

Pułapka: Często myli się stawkę 9% CIT ze stawką dla osób fizycznych, która nie istnieje w tej wysokości.

Która z poniższych czynności nie stanowi kosztu uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych?

  1. a) Wydatki na pracowniczy program emerytalny
  2. b) Wydatki na zapewnienie prawidłowej realizacji obowiązków wynikających z ustawy o pracowniczych planach kapitałowych
  3. c) Wydatki na nabycie gruntu poprawna
  4. d) Wydatki na ubezpieczenie majątku
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, wydatki na nabycie gruntów nie są kosztem uzyskania przychodów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie. Pozostałe wydatki mogą być kosztem, jeśli spełniają warunki określone w art. 15 ust. 1.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 16 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Zdający często uznają wszystkie wydatki związane z działalnością za koszty, nie zwracając uwagi na wyłączenia.

Która z poniższych form opodatkowania nie jest dostępna dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą?

  1. a) Podatek liniowy 19%
  2. b) Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
  3. c) Karta podatkowa
  4. d) Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą być opodatkowane według skali podatkowej, podatkiem liniowym, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową. CIT dotyczy osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, które są podatnikami CIT.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 1; ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 1

Pułapka: Zdający często mylą formy opodatkowania osób fizycznych i prawnych, zwłaszcza w kontekście estońskiego CIT.

Która z poniższych form opodatkowania nie może być wybrana przez osobę fizyczną prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą?

  1. a) Podatek liniowy (19%)
  2. b) Ryczałt od dochodów spółek poprawna
  3. c) Karta podatkowa
  4. d) Skala podatkowa (17% i 32%)
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ryczałt od dochodów spółek jest formą opodatkowania przewidzianą dla spółek kapitałowych (np. sp. z o.o., S.A.), a nie dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Osoby fizyczne mogą wybrać opodatkowanie według skali, podatkiem liniowym, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową. Pozostałe odpowiedzi są dostępne dla osób fizycznych.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 28c i nast. (ryczałt od dochodów spółek)

Pułapka: Zdający mylą ryczałt od dochodów spółek z ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, który jest dostępny dla osób fizycznych.

Która z poniższych form opodatkowania osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą nie wymaga prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów?

  1. a) Opodatkowanie według skali podatkowej
  2. b) Opodatkowanie podatkiem liniowym 19%
  3. c) Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
  4. d) Karta podatkowa poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Karta podatkowa jest jedyną z wymienionych form, która zwalnia z prowadzenia ksiąg: art. 24 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym zwalnia opodatkowanych w tej formie z obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań i wpłacania zaliczek - zostaje im obowiązek wydawania rachunków i faktur na żądanie oraz przechowywania ich kopii przez pięć lat. Skala podatkowa i podatek liniowy wymagają podatkowej księgi przychodów i rozchodów albo ksiąg rachunkowych, a ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - ewidencji przychodów prowadzonej na podstawie art. 15 ust. 1 tej samej ustawy.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 24 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1

Pułapka: Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych nie zwalnia z ewidencjonowania - wymaga ewidencji przychodów, wykazu środków trwałych i przechowywania dowodów zakupu. Zwolnienie z ksiąg daje dopiero karta podatkowa, dostępna wyłącznie dla podatników, którzy kontynuują jej stosowanie.

Która z poniższych pozycji jest zaliczana do kosztów uzyskania przychodów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w dacie poniesienia, a nie na zasadzie memoriałowej?

  1. a) Wynagrodzenia pracowników wypłacone w następnym miesiącu
  2. b) Składki na ubezpieczenie społeczne opłacone za poprzedni miesiąc
  3. c) Zakup materiałów biurowych poprawna
  4. d) Amortyzacja środków trwałych
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W podatkowej księdze przychodów i rozchodów koszty są rozliczane metodą kasową, a więc wydatki na materiały biurowe są kosztem w dacie ich poniesienia. Wynagrodzenia i składki są kosztem w dacie wypłaty lub opłacenia, ale nie są to typowe wydatki bieżące. Amortyzacja jest ujmowana na zasadzie memoriałowej.

Podstawa prawna: Rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. 2025 poz. 1299)

Pułapka: Mylenie zasad memoriałowej i kasowej w KPiR - niektóre koszty, jak wynagrodzenia, są rozliczane memoriałowo w CIT, ale w KPiR kasowo.

Która z poniższych różnic między wynikiem księgowym a podstawą opodatkowania jest różnicą trwałą?

  1. a) Różnica wynikająca z odmiennej stawki amortyzacji bilansowej i podatkowej
  2. b) Różnica wynikająca z niezaliczenia do kosztów podatkowych kar umownych poprawna
  3. c) Różnica wynikająca z utworzenia odpisu aktualizującego należności
  4. d) Różnica wynikająca z niedojęcia jeszcze do przychodów podatkowych otrzymanej zaliczki
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Różnica trwała to taka, która w żadnym okresie nie wpłynie na podstawę opodatkowania, np. kary umowne nie są kosztem uzyskania przychodów na stałe. Pozostałe różnice są przejściowe, ponieważ w przyszłości wpłyną na podstawę opodatkowania (np. odpis aktualizujący będzie kosztem, gdy należność zostanie zbyta, a zaliczka stanie się przychodem w momencie wykonania usługi).

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 16 ust. 1

Pułapka: Zdający mylą różnice trwałe z przejściowymi, często uznając wszystkie różnice wynikające z odpisów aktualizujących za trwałe.

Które z poniższych przychodów nie stanowią przychodów ze źródła, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o CIT, a tym samym nie są uwzględniane przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania?

  1. a) Przychody z tytułu otrzymanych odsetek od środków na rachunku bankowym
  2. b) Przychody z tytułu otrzymanych dywidend od spółki mającej siedzibę w Polsce poprawna
  3. c) Przychody z tytułu otrzymanej kary umownej od kontrahenta z tytułu niewykonania umowy
  4. d) Przychody z tytułu otrzymanej dotacji celowej na finansowanie środków trwałych
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT, przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł, których dochody są wolne od podatku, np. dywidend (art. 22 ust. 4). Pozostałe przychody są co do zasady opodatkowane i wchodzą do podstawy opodatkowania.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 7 ust. 3 pkt 1

Pułapka: Zdający często mylą przychody wolne od podatku z przychodami niepodlegającymi opodatkowaniu w ogóle.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących metody bilansowej ustalania podatku odroczonego jest prawidłowe?

  1. a) Podatek odroczony ustala się od różnic przejściowych między wartością bilansową aktywów i pasywów a ich wartością podatkową poprawna
  2. b) Podatek odroczony ustala się od wszystkich różnic między wynikiem finansowym a podstawą opodatkowania, zarówno trwałych, jak i przejściowych
  3. c) Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się zawsze, gdy istnieje dodatnia różnica przejściowa
  4. d) Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się od ujemnych różnic przejściowych, ale tylko wtedy, gdy jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Poprawna odpowiedź wskazuje, że metoda bilansowa polega na ustalaniu podatku odroczonego od różnic przejściowych między wartością bilansową aktywów i pasywów a ich wartością podatkową. Różnice trwałe nie są podstawą do wyceny podatku odroczonego. Aktywa z tytułu odroczonego podatku ujmuje się od ujemnych różnic przejściowych, a nie od dodatnich, i pod warunkiem prawdopodobieństwa osiągnięcia dochodu. Rezerwę tworzy się od dodatnich różnic przejściowych.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 37 ust. 1 i 2

Pułapka: Zdający często mylą, kiedy powstają aktywa, a kiedy rezerwa na podatek odroczony, oraz pomijają warunek prawdopodobieństwa osiągnięcia dochodu.

Które z poniższych wydatków nie stanowi kosztu uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o CIT?

  1. a) Opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów
  2. b) Wydatki na nabycie gruntów poprawna
  3. c) Wydatki na ulepszenie środków trwałych, które zwiększają ich wartość początkową
  4. d) Wydatki na nabycie wartości niematerialnych i prawnych
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o CIT wyłącza z kosztów wydatki na nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów. Wydatki na ulepszenie środków trwałych oraz na nabycie wartości niematerialnych i prawnych również nie są bezpośrednio kosztem, ale podlegają zaliczeniu do kosztów przez odpisy amortyzacyjne, natomiast opłaty za wieczyste użytkowanie są kosztem wprost.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że wydatki na nabycie gruntów mogą być kosztem w jakikolwiek sposób, podczas gdy są one kosztem dopiero przy odpłatnym zbyciu, i to tylko w części niezamortyzowanej.

Które z poniższych wydatków nie stanowi kosztu uzyskania przychodów zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych?

  1. a) Opłata recyklingowa, o której mowa w art. 40c ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
  2. b) Wydatki poniesione przez pracodawcę na zapewnienie prawidłowej realizacji pracowniczego programu emerytalnego
  3. c) Wydatki na nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie poprawna
  4. d) Wydatki poniesione przez podmiot zatrudniający na zapewnienie prawidłowej realizacji obowiązków wynikających z ustawy o pracowniczych planach kapitałowych
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie. Pozostałe wymienione wydatki są wprost uznane za koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1aa, 1d i 1da.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 15 ust. 1, 1aa, 1d, 1da oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a

Pułapka: Zdający mylnie uznają wydatki na nabycie gruntów za koszt uzyskania przychodów, zapominając, że są one kosztem dopiero przy odpłatnym zbyciu.

Które z poniższych wydatków nie stanowi kosztu uzyskania przychodów, zgodnie z ustawą o CIT?

  1. a) Wydatki na nabycie gruntu poprawna
  2. b) Wydatki na ubezpieczenie majątku
  3. c) Wydatki na wynagrodzenia pracowników
  4. d) Wydatki na reklamę publiczną
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o CIT, wydatki na nabycie gruntów nie są kosztem uzyskania przychodów (z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie). Wydatki na ubezpieczenie, wynagrodzenia i reklamę mogą być kosztem, jeśli spełniają warunki określone w art. 15 ust. 1.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a

Pułapka: Zdający często zapominają, że wydatki na nabycie gruntów nie podlegają amortyzacji i nie są kosztem aż do odpłatnego zbycia.

Które z poniższych zdarzeń powoduje powstanie przychodu podatkowego u podatnika CIT?

  1. a) Otrzymanie nieodpłatnej usługi od kontrahenta poprawna
  2. b) Otrzymanie pożyczki pieniężnej od wspólnika
  3. c) Wniesienie aportem środka trwałego do spółki z o.o.
  4. d) Zawarcie umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT przychodem jest m.in. wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie świadczeń, w tym usług. Otrzymanie pożyczki nie jest przychodem, aport nie stanowi przychodu po stronie wnoszącego, a zawarcie umowy przedwstępnej nie rodzi przychodu, dopóki nie nastąpi wykonanie świadczenia.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 12 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Zdający często mylą przychód z wpływem środków pieniężnych - pożyczka nie jest przychodem, bo jest zobowiązaniem.

Które z poniższych zdarzeń powoduje powstanie różnicy przejściowej między wynikiem finansowym netto a podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym?

  1. a) Wypłata dywidendy z zysku netto
  2. b) Dokonanie odpisu aktualizującego należności, który nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów
  3. c) Ujęcie w księgach rachunkowych przychodów ze sprzedaży towarów, które zostaną opodatkowane w następnym roku poprawna
  4. d) Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na reprezentację
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Poprawna odpowiedź dotyczy ujęcia przychodów w księgach rachunkowych, które podatkowo zostaną rozpoznane w późniejszym okresie - powoduje to różnicę przejściową, ponieważ w przyszłości podstawa opodatkowania wzrośnie. Odpis aktualizujący, który nie jest kosztem podatkowym, stanowi różnicę trwałą, a nie przejściową. Wypłata dywidendy nie wpływa na wynik finansowy ani podatek. Wydatki na reprezentację są kosztem niestanowiącym kosztów uzyskania przychodów, co także jest różnicą trwałą.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 37; ustawa o CIT (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 12 i 15

Pułapka: Zdający mylą różnice trwałe z przejściowymi, nie zwracając uwagi na to, czy dana pozycja odwróci się w przyszłości.

Które z poniższych zdarzeń powoduje powstanie różnicy przejściowej skutkującej utworzeniem aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego?

  1. a) Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego, które w rachunkowości są niższe niż bilansowe
  2. b) Utworzenie rezerwy na zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych, która nie stanowi kosztu uzyskania przychodów do czasu wypłaty poprawna
  3. c) Otrzymanie dotacji, która w rachunkowości zwiększa przychody, a w podatku jest rozliczana jako przychód w momencie otrzymania
  4. d) Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kary umownej, która w rachunkowości zmniejsza wynik finansowy
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Aktywa z tytułu odroczonego podatku powstają, gdy wartość bilansowa składnika aktywów jest niższa od jego wartości podatkowej lub gdy istnieje możliwość odliczenia w przyszłości. Rezerwa na świadczenia pracownicze (np. odprawy) jest kosztem bilansowym, ale podatkowo będzie kosztem dopiero w momencie wypłaty, co powoduje różnicę przejściową podlegającą odliczeniu, a więc aktywo.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 37 ust. 1

Pułapka: Często myli się kierunek różnic: aktywo powstaje przy kosztach, które będą podatkowo rozpoznane później, a rezerwa przy przychodach, które będą opodatkowane później.

Które z poniższych zdarzeń powoduje powstanie różnicy przejściowej w rozumieniu metody bilansowej podatku odroczonego?

  1. a) Naliczenie odsetek od udzielonej pożyczki na koniec roku obrotowego, które zostaną otrzymane w następnym roku
  2. b) Wypłata dywidendy z zysku roku ubiegłego
  3. c) Ujęcie w księgach rachunkowych odpisu aktualizującego wartość należności poprawna
  4. d) Zakup środka trwałego o wartości poniżej progu istotności
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Odpis aktualizujący wartość należności jest kosztem bilansowym, ale nie jest kosztem podatkowym, dopóki należność nie zostanie uznana za nieściągalną. Powoduje to różnicę przejściową, która w przyszłości odwróci się. Naliczenie odsetek może być różnicą przejściową, ale w tym przypadku odsetki będą przychodem podatkowym w momencie otrzymania, więc różnica wystąpi, ale nie każde zdarzenie - jednak odpisy aktualizujące są typowym przykładem. Dywidenda nie wpływa na wynik podatkowy, a zakup środka trwałego jest neutralny, jeśli podlega amortyzacji.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 37

Pułapka: Mylenie różnic trwałych z przejściowymi - odpisy aktualizujące to klasyka.

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych według skali podatkowej ma obowiązek prowadzenia:

  1. a) podatkowej księgi przychodów i rozchodów poprawna
  2. b) ksiąg rachunkowych
  3. c) ewidencji przychodów
  4. d) wyłącznie rejestru sprzedaży
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, które wybrały opodatkowanie na zasadach ogólnych, są zobowiązane do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, chyba że przekroczą limit przychodów zobowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Wariant dotyczący ksiąg rachunkowych dotyczy spółek lub przekroczenia limitu, ewidencja przychodów stosowana jest przy ryczałcie, a rejestr sprzedaży jest częścią VAT.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 24a (zasady prowadzenia księgi)

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie obowiązku prowadzenia księgi przychodów i rozchodów z księgami rachunkowymi, które dotyczą innych podmiotów lub większych przychodów.

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą opodatkowaną według skali podatkowej osiągnęła w roku podatkowym przychód w wysokości 400 000 zł. Koszty uzyskania przychodów wyniosły 250 000 zł, w tym składki na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez pracodawcę (jeśli dotyczy) - ale tutaj chodzi o prosty przykład. Jaki będzie dochód do opodatkowania?

  1. a) 150 000 zł poprawna
  2. b) 400 000 zł
  3. c) 250 000 zł
  4. d) 650 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dochód to przychód minus koszty jego uzyskania, więc 400 000 zł - 250 000 zł = 150 000 zł. Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ nie uwzględniają odejmowania kosztów lub je dodają.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 9 ust. 2

Pułapka: Zdający często mylą przychód z dochodem, podając przychód jako podstawę opodatkowania.

Osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym uzyskała w 2025 r. przychód w wysokości 200 000 zł. Koszty uzyskania przychodów wyniosły 150 000 zł, w tym składki na ubezpieczenie społeczne finansowane przez przedsiębiorcę w wysokości 20 000 zł. Jaka będzie podstawa opodatkowania?

  1. a) 50 000 zł poprawna
  2. b) 30 000 zł
  3. c) 70 000 zł
  4. d) 80 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dochód z działalności gospodarczej to przychód minus koszty uzyskania przychodów, czyli 200 000 - 150 000 = 50 000 zł. Składki na ubezpieczenie społeczne są kosztem uzyskania przychodów, więc zostały już uwzględnione w kosztach. Podstawa opodatkowania wynosi 50 000 zł. Odpowiedź 30 000 zł błędnie pomniejsza o składki ponownie, a 70 000 zł i 80 000 zł są zawyżone.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 26 ust. 1

Pułapka: Podwójne uwzględnienie składek społecznych - raz w kosztach, raz przy ustalaniu podstawy.

Podatnik CIT osiągnął w roku podatkowym przychód ze sprzedaży towarów w wysokości 500 000 zł, a koszty uzyskania przychodów wyniosły 400 000 zł. Dodatkowo uzyskał przychód z tytułu otrzymanej darowizny pieniężnej, która jest zwolniona z podatku dochodowego. Podstawa opodatkowania wyniesie:

  1. a) 100 000 zł poprawna
  2. b) 500 000 zł
  3. c) 400 000 zł
  4. d) 1 000 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dochód stanowi nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania, czyli 500 000 zł - 400 000 zł = 100 000 zł. Przychody zwolnione z podatku nie są uwzględniane przy ustalaniu dochodu, ale nie zwiększają też podstawy opodatkowania, więc pozostają bez wpływu na wynik.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 3 pkt 1

Pułapka: Częstym błędem jest doliczenie przychodów zwolnionych do podstawy opodatkowania lub pominięcie kosztów przy ich ustalaniu.

Podatnik CIT w 2025 r. poniósł stratę podatkową w wysokości 100 000 zł. W którym roku podatkowym może najwcześniej rozliczyć tę stratę, jeśli wybrał najkrótszy dopuszczalny okres odliczania?

  1. a) W 2026 r. poprawna
  2. b) W 2027 r.
  3. c) W 2028 r.
  4. d) W 2030 r.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z przepisami ustawy o CIT, straty można odliczać w kolejnych pięciu latach podatkowych, począwszy od roku następującego po roku, w którym stratę poniesiono. Najwcześniej więc w 2026 r., a najpóźniej do 2030 r. Odpowiedź 2027 r. byłaby poprawna, gdyby wybrano drugi rok, a 2028 r. - trzeci, 2030 r. - piąty, ale to nie są najwcześniejsze terminy.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 7 ust. 5

Pułapka: Uznanie, że stratę można rozliczyć dopiero po upływie roku od jej poniesienia, a nie w następnym roku podatkowym.

Podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych (skala podatkowa) uzyskał w 2025 r. przychód w wysokości 200 000 zł. Koszty uzyskania przychodów wyniosły 120 000 zł. Jaka będzie podstawa obliczenia podatku?

  1. a) 200 000 zł
  2. b) 120 000 zł
  3. c) 80 000 zł poprawna
  4. d) 320 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podstawa obliczenia podatku w podatku dochodowym od osób fizycznych to dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów. W tym przypadku dochód wynosi 80 000 zł (200 000 zł - 120 000 zł). Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ nie uwzględniają kosztów lub błędnie je dodają.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 9 ust. 1 i art. 26

Pułapka: Niektórzy zdający mylą przychód z dochodem - podstawa opodatkowania to dochód, a nie przychód.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą poniósł wydatek na ulepszenie środka trwałego, który zgodnie z art. 16g ust. 13 ustawy o CIT powiększa wartość środka trwałego. Wydatek ten:

  1. a) stanowi koszt uzyskania przychodów w momencie poniesienia
  2. b) nie stanowi kosztu uzyskania przychodów, ale powiększa wartość początkową środka trwałego i jest kosztem poprzez odpisy amortyzacyjne poprawna
  3. c) stanowi koszt uzyskania przychodów w całości w roku podatkowym, w którym poniesiono wydatek
  4. d) nie stanowi kosztu uzyskania przychodów, ale może być zaliczony do kosztów w momencie zbycia środka trwałego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o CIT, wydatki na ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 powiększają wartość środka trwałego, nie są kosztem uzyskania przychodów bezpośrednio, ale są kosztem poprzez odpisy amortyzacyjne. Pozostałe warianty są błędne, gdyż wydatek nie jest kosztem w momencie poniesienia ani w całości w roku poniesienia, ani wyłącznie w momencie zbycia.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c

Pułapka: Zdający często mylą wydatki na ulepszenie z wydatkami na remont, które są kosztem w momencie poniesienia.

Podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów jest obowiązany do jej przechowywania w miejscu wykonywania działalności. Jaki jest minimalny okres przechowywania księgi?

  1. a) Do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego poprawna
  2. b) Przez okres 5 lat od końca roku podatkowego, którego dotyczy
  3. c) Przez okres 10 lat od końca roku podatkowego, którego dotyczy
  4. d) Bezterminowo, dopóki działalność nie zostanie zlikwidowana
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z zasadami prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, podatnicy są obowiązani przechowywać księgę i dowody księgowe do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co jest zgodne z Ordynacją podatkową. Pozostałe odpowiedzi podają konkretne okresy, które nie są właściwe dla wszystkich przypadków.

Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. 2025 poz. 1299)

Pułapka: Zdający często mylą okres przechowywania księgi z 5-letnim terminem przedawnienia zobowiązań podatkowych, ale termin ten może być dłuższy w przypadku zawieszenia biegu przedawnienia.

Przedsiębiorca prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR) w 2025 r. zakupił laptop o wartości 5 000 zł, który zgodnie z polityką rachunkowości zaliczył do środków trwałych. Czy wydatek na zakup laptopa może być ujęty w KPiR jako koszt uzyskania przychodów w dacie zakupu?

  1. a) Tak, ponieważ wartość laptopa nie przekracza 10 000 zł, może być zaliczony bezpośrednio do kosztów
  2. b) Tak, ale tylko wtedy, gdy laptop jest używany wyłącznie do działalności gospodarczej
  3. c) Nie, ponieważ laptop jako środek trwały podlega amortyzacji, a wydatek na jego zakup nie jest kosztem jednorazowym poprawna
  4. d) Tak, ale tylko w przypadku wyboru metody kasowej
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 22d ust. 1 ustawy o PIT, podatnicy mogą nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych od składników majątku, których wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł, i wtedy wydatek jest kosztem w miesiącu oddania do używania. Jednak jeśli przedsiębiorca zaliczył laptop do środków trwałych, to musi go amortyzować, a wydatek na zakup nie może być kosztem bezpośrednim.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 22d ust. 1

Pułapka: Zdający często mylą możliwość jednorazowej amortyzacji z obowiązkiem zaliczenia wydatku do kosztów bezpośrednich.

Przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych nie uwzględnia się:

  1. a) przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku poprawna
  2. b) wszystkich kosztów uzyskania przychodów, które nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów
  3. c) przychodów uzyskanych z działalności rolniczej
  4. d) kosztów uzyskania przychodów związanych z przychodami zwolnionymi od podatku
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT wprost wyłącza z podstawy opodatkowania przychody ze źródeł, których dochody nie podlegają opodatkowaniu lub są wolne od podatku. Pozostałe odpowiedzi nie są wyłączeniami wymienionymi w tym przepisie, a dotyczą innych zasad (np. kosztów niezwiązanych z przychodami).

Podstawa prawna: (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

Pułapka: Należy odróżnić wyłączenia z podstawy opodatkowania od zasad ogólnych dotyczących kwalifikacji przychodów i kosztów.

Spółka akcyjna w 2025 r. osiągnęła dochód do opodatkowania w wysokości 1 000 000 zł. Spółka korzysta z preferencyjnej stawki podatku dla małych podatników. Jaka będzie wysokość podatku CIT należnego za ten rok?

  1. a) 190 000 zł
  2. b) 90 000 zł poprawna
  3. c) 100 000 zł
  4. d) 150 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Od 1 stycznia 2025 r. stawka CIT dla małych podatników wynosi 9%. Podatek = 1 000 000 * 9% = 90 000 zł. Stawka 19% dałaby 190 000 zł, a 10% to 100 000 zł, ale nie jest to stawka obowiązująca. Odpowiedź 150 000 zł jest błędna.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 19 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Użycie stawki 19% zamiast 9% dla małych podatników.

Spółka z o.o. opodatkowana jest ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT) od 1 stycznia 2025 r. W okresie opodatkowania ryczałtem spółka poniosła stratę podatkową. Czy spółka może odliczyć tę stratę od dochodu w okresie opodatkowania ryczałtem?

  1. a) Tak, ale tylko w wysokości 50% dochodu
  2. b) Tak, w pełnej wysokości
  3. c) Nie, strata poniesiona w okresie opodatkowania ryczałtem nie podlega odliczeniu poprawna
  4. d) Tak, ale tylko w przypadku, gdy spółka zrezygnuje z ryczałtu
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 28c ustawy o CIT, w okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek podatnik nie uwzględnia strat poniesionych w tym okresie, gdyż ryczałt opodatkowuje dystrybucję zysku, a nie dochód. Straty z lat poprzednich nie mogą być odliczane od dochodu w okresie ryczałtu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 28c

Pułapka: Zdający często mylnie przenoszą zasady odliczania straty z ogólnych zasad CIT na ryczałt.

Spółka z o.o. opodatkowana jest ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT). W którym przypadku spółka będzie zobowiązana do zapłaty podatku od dochodu z tytułu podziału zysku?

  1. a) W przypadku wypłaty dywidendy na rzecz wspólnika będącego osobą fizyczną poprawna
  2. b) W przypadku osiągnięcia dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych
  3. c) W przypadku przeznaczenia zysku na pokrycie straty
  4. d) W przypadku osiągnięcia dochodu z tytułu zbycia składników majątku
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W ryczałcie od dochodów spółek opodatkowaniu podlega m.in. dochód z tytułu podziału zysku, czyli wypłata dywidendy. Pozostałe przypadki nie są opodatkowane na bieżąco, chyba że wystąpią inne zdarzenia wymienione w ustawie, ale nie są to typowe przypadki opodatkowania.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 28c i nast.

Pułapka: Zdający często mylą estoński CIT z klasycznym CIT, zakładając, że wszystkie dochody są opodatkowane na bieżąco.

Spółka z o.o. opodatkowana ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT) osiągnęła w 2025 r. dochód z tytułu ukrytych zysków. Który moment jest właściwy do rozpoznania przychodu z tego tytułu?

  1. a) Moment wypłaty ukrytego zysku na rzecz wspólnika
  2. b) Moment powstania obowiązku podatkowego, czyli ostatni dzień miesiąca, w którym dokonano wypłaty poprawna
  3. c) Moment ujęcia kosztu w księgach rachunkowych
  4. d) Moment zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok podatkowy
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Poprawna odpowiedź wskazuje ostatni dzień miesiąca, w którym dokonano wypłaty ukrytego zysku. Zgodnie z przepisami o ryczałcie od dochodów spółek, przychód z tytułu ukrytych zysków powstaje w dniu dokonania wypłaty lub postawienia do dyspozycji, a obowiązek podatkowy powstaje z końcem miesiąca, w którym wystąpił ten przychód. Pozostałe momenty są nieprawidłowe.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 28m i art. 28n

Pułapka: Zdający często mylą moment rozpoznania przychodu z momentem powstania obowiązku podatkowego, a także z momentem księgowania.

Spółka z o.o. osiągnęła w roku podatkowym dochód do opodatkowania w wysokości 500 000 zł. Spółka skorzystała z ulgi na działalność badawczo-rozwojową, która obniżyła podstawę opodatkowania o 100 000 zł. Jaka będzie kwota podatku dochodowego (przy stawce 19%)?

  1. a) 95 000 zł
  2. b) 76 000 zł poprawna
  3. c) 100 000 zł
  4. d) 85 500 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podstawa opodatkowania po odliczeniu ulgi wynosi 400 000 zł (500 000 zł - 100 000 zł). Podatek dochodowy przy stawce 19% wynosi 76 000 zł (400 000 zł * 19%). Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego obliczenia podstawy opodatkowania (np. 95 000 zł to 19% od 500 000 zł bez ulgi, 100 000 zł to kwota ulgi, a 85 500 zł to 19% od 450 000 zł).

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 18d i art. 19

Pułapka: Zdający często zapominają o odliczeniu ulgi od dochodu przed obliczeniem podatku.

Spółka z o.o. osiągnęła w roku podatkowym przychody z zysków kapitałowych w wysokości 100 000 zł oraz koszty uzyskania tych przychodów w wysokości 120 000 zł. Z pozostałej działalności spółka osiągnęła przychody 500 000 zł i koszty 400 000 zł. Jaka będzie podstawa opodatkowania spółki za ten rok?

  1. a) 80 000 zł poprawna
  2. b) 100 000 zł
  3. c) 180 000 zł
  4. d) 20 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dochód z zysków kapitałowych to nadwyżka przychodów nad kosztami, ale w tym przypadku strata wynosi 20 000 zł, więc nie powiększa podstawy. Dochód z innych źródeł to 100 000 zł (500 000 - 400 000). Podstawa opodatkowania wynosi więc 100 000 zł, a nie 80 000 zł, bo straty z zysków kapitałowych nie można odliczyć od dochodów z innych źródeł. Odpowiedź 180 000 zł błędnie sumuje przychody, a 20 000 zł to strata.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 7 ust. 1-2

Pułapka: Łączenie dochodów z różnych źródeł i nieprawidłowe rozliczanie straty z zysków kapitałowych.

Spółka z o.o. otrzymała wierzytelność, która uprzednio została odpisana jako nieściągalna i zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. W związku z jej zwrotem, spółka powinna:

  1. a) nie rozpoznawać przychodu, gdyż wierzytelność była już raz opodatkowana
  2. b) rozpoznać przychód w wartości zwróconej wierzytelności poprawna
  3. c) rozpoznać przychód tylko w części, która przekracza kwotę odpisaną jako nieściągalna
  4. d) rozpoznać przychód w wartości netto wierzytelności, po pomniejszeniu o podatek VAT
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, przychodem jest wartość zwróconych wierzytelności, które uprzednio, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 25 lub 43, zostały odpisane jako nieściągalne lub umorzone i zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Zatem spółka musi rozpoznać przychód w wartości zwróconej wierzytelności. Pozostałe warianty są błędne.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 12 ust. 1 pkt 4

Pułapka: Częstym błędem jest pomijanie przychodu przy zwrocie wierzytelności, które uprzednio były kosztem, co prowadzi do zaniżenia podstawy opodatkowania.

Spółka z o.o. (podatnik CIT) posiada samochód osobowy będący pojazdem elektrycznym o wartości początkowej 300 000 zł. Roczny odpis amortyzacyjny wynosi 60 000 zł. Która kwota odpisu amortyzacyjnego za rok podatkowy stanowi koszt uzyskania przychodów?

  1. a) 60 000 zł
  2. b) 45 000 zł poprawna
  3. c) 30 000 zł
  4. d) 15 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o CIT, dla samochodów elektrycznych limit wartości wynosi 225 000 zł. Odpis od nadwyżki ponad limit nie jest kosztem. Obliczenie: część limitu w wartości początkowej: 225 000 / 300 000 = 0,75. Kosztem jest 75% odpisu: 0,75 * 60 000 = 45 000 zł. Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo wynikają z pomylenia limitu lub proporcji.

Podstawa prawna: (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 16 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

Pułapka: Zdający często odliczają cały odpis, nie stosując limitu dla samochodów osobowych.

Spółka z o.o. poniosła koszty w walutach obcych. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, koszty te przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z:

  1. a) ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu poprawna
  2. b) dnia poniesienia kosztu
  3. c) dnia otrzymania faktury dokumentującej koszt
  4. d) dnia zapłaty
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Pozostałe warianty wskazują inne daty, które nie są zgodne z przepisem.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 15 ust. 1

Pułapka: Zdający często stosują kurs z dnia zapłaty lub z dnia otrzymania faktury, podczas gdy przepis wskazuje na dzień poprzedzający dzień poniesienia kosztu.

Spółka z o.o. poniosła stratę ze źródła przychodów innych niż zyski kapitałowe w wysokości 120 000 zł. W kolejnym roku podatkowym spółka osiągnęła dochód z tego samego źródła w wysokości 200 000 zł. Jaką kwotę dochodu spółka może wykazać jako podstawę opodatkowania w tym roku, zakładając, że nie wystąpiły inne korekty?

  1. a) 200 000 zł
  2. b) 80 000 zł poprawna
  3. c) 120 000 zł
  4. d) 320 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 7 ust. 5 pkt 2 ustawy o CIT pozwala obniżyć dochód jednorazowo, w jednym z pięciu najbliższych lat podatkowych, o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł. Strata wynosi 120 000 zł, a więc mieści się w tym limicie i może zostać rozliczona w całości w jednym roku. Dochód 200 000 zł pomniejszony o 120 000 zł daje podstawę opodatkowania 80 000 zł. Warunkiem jest odliczenie od dochodu z TEGO SAMEGO źródła przychodów.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 7 ust. 2

Pułapka: Ograniczenie do 50% straty rocznie (art. 7 ust. 5 pkt 1) jest alternatywą, a nie regułą bezwzględną: strata do 5 000 000 zł może być odliczona jednorazowo na podstawie pkt 2.

Spółka z o.o. poniosła w 2025 r. wydatek na ulepszenie środka trwałego, który zgodnie z przepisami o rachunkowości zwiększy wartość początkową tego środka. Dla celów podatkowych wydatek ten:

  1. a) jest kosztem uzyskania przychodów w całości w momencie poniesienia
  2. b) powiększa wartość początkową środka trwałego i jest rozliczany przez odpisy amortyzacyjne poprawna
  3. c) nie stanowi kosztu uzyskania przychodów, gdyż ulepszenia nie są kosztem podatkowym
  4. d) może być rozliczony jednorazowo, jeśli wartość ulepszenia nie przekracza 10 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wydatki na ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 ustawy o CIT powiększają wartość początkową, nie są kosztem uzyskania przychodów w momencie poniesienia, lecz są kosztem poprzez odpisy amortyzacyjne (art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c). Nie ma tu zastosowania jednorazowa amortyzacja, gdyż dotyczy ona niskocennych środków trwałych, a nie ulepszeń.

Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 16g ust. 13

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że wydatki na ulepszenie można zaliczyć bezpośrednio do kosztów, a w rzeczywistości muszą one zwiększać wartość środka trwałego.

W poradniku

Podatek dochodowy i podatek odroczony na egzaminie

Najważniejsze rozróżnienie egzaminacyjne: wynik księgowy nie jest automatycznie podstawą opodatkowania.

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.