Certyfikacja zawodu księgowego SKwP

Cztery stopnie

Każdy stopień ma własny tytuł, własny czas i własną pulę punktów. Liczba pytań testowych dotyczy pierwszej części egzaminu; reszta punktów pochodzi z zadań rachunkowych i dekretacji.

Rozkład punktów między części, a w nawiasie minimum wymagane z każdej z nich: I stopień 20, 20, 30 i 30 punktów (minimum 8, 8, 12 i 12), II stopień 20, 20, 30, 20, 25 i 15 (minimum 8, 8, 12, 8, 10 i 6), III stopień 20, 30, 20, 30, 30 i 20 (minimum 8, 12, 8, 12, 12 i 8). Na IV stopniu punkty rozkładają się na moduły XI-XIV: 90, 25, 30 i 35, a minimum z modułu nie jest ustalone.

Wymagania wstępne

Stopnie zdaje się po kolei, a wejście na każdy kolejny wymaga zaświadczenia z poprzedniego albo równoważnego dokumentu. Załącznik nr 1 do uchwały nr 732/111/2009 wymienia:

• I stopień: wykształcenie co najmniej średnie.
• II stopień: wykształcenie średnie i wiedza księgowego, czyli zaświadczenie po egzaminie I stopnia, tytuł technika rachunkowości albo inna forma uznana przez organizatora.
• III stopień: wykształcenie wyższe albo średnie wraz z zaświadczeniem po egzaminie II stopnia, certyfikatem księgowym Ministerstwa Finansów, dyplomem o specjalności rachunkowość z uczelni akredytowanej przez SKwP albo zdanym testem sprawdzającym.
• IV stopień: wykształcenie wyższe albo średnie uprawniające do studiów, zaświadczenie po egzaminie III stopnia albo test sprawdzający, a do tego praktyka w rachunkowości: 2 lata przy wykształceniu wyższym, 5 lat przy średnim.

Sam tytuł dyplomowanego księgowego ma poprzeczkę ustawioną wyżej niż egzamin IV stopnia. Uchwała nr 732/110/2009 wymaga studiów wyższych i 3 lat praktyki, w tym 2 na samodzielnym stanowisku, albo wykształcenia uprawniającego do studiów i 6 lat praktyki, w tym 3 samodzielnie. Do tego dochodzą pełnia praw publicznych, nieposzlakowana opinia, członkostwo w SKwP, zdany egzamin i złożone przyrzeczenie. Na wniosek tytuł mogą uzyskać także biegli rewidenci wpisani do rejestru oraz doktorzy habilitowani nauk ekonomicznych specjalizujący się w rachunkowości.

Punktacja i progi

Pytania testowe są zamknięte, jednokrotnego wyboru, z trzema wariantami a, b i c. Punktacja jest krótka do zapamiętania: 1 punkt za odpowiedź poprawną, 0 za błędną i 0 za brak odpowiedzi. Nie ma punktów ujemnych ani ułamkowych, nie ma też punktów za częściowo poprawny dekret.

Wniosek praktyczny jest taki, że pustej kratki nie opłaca się zostawiać nigdy. Na egzaminie biegłego rewidenta zgadywanie kosztuje punkt, tutaj nie kosztuje nic.

Jest jeszcze furtka dla tych, którym zabrakło w jednej części: jeżeli niedobór nie przekracza 10 procent punktów tej części, a wynik ogólny sięga 60 procent, część można zaliczyć mimo wszystko. Furtka działa raz i nie zastępuje nauki jednego z sześciu działów.

Egzamin na dyplomowanego księgowego

IV stopień prowadzi Główna Zawodowa Komisja Egzaminacyjna i jest zbudowany inaczej niż trzy poprzednie: zamiast części ma cztery moduły oznaczone numerami XI-XIV. Pytanie testowe jest tu warte 2 punkty, nadal bez punktów ujemnych.

Próg wynosi 108 punktów, czyli 60 procent z 180 możliwych. Egzamin trwa 180 minut. Wolno korzystać z przepisów prawa, w tym z MSR i MSSF bez komentarzy, oraz z kalkulatora bez funkcji gromadzenia i przenoszenia danych.

Prace ocenia się anonimowo i nie są zwracane, a odwołanie składa się w terminie 14 dni. Egzaminu w ogóle się nie przeprowadza, jeżeli opłaconych wniosków jest mniej niż 11 - to nie kaprys komisji, tylko paragraf 12 ust. 2 uchwały nr 732/110/2009.

Moduł XI obejmuje także konsolidację sprawozdań, MSSF i rachunkowość w sytuacjach szczególnych, więc to on odpowiada za większość materiału do przerobienia. Zakres III stopnia jest węższy: zaawansowana rachunkowość finansowa z elementami etyki i IT, rachunek kosztów wraz z podstawami rachunkowości zarządczej i zarządzania finansami, sprawozdania finansowe i ich analiza, prawo podatkowe z orzecznictwem i interpretacjami oraz prawo gospodarcze.

Opłaty i godziny kursów

Opłaty za egzamin IV stopnia ustala uchwała Prezydium ZG SKwP nr 1021/64/2023: egzamin 450 zł, rozpatrzenie odwołania 150 zł, certyfikat dla osoby zwolnionej z egzaminu 100 zł, duplikat 40 zł.

Na stopniach I-III egzamin kończy kurs, więc płaci się za kurs, a ceny i liczba godzin różnią się między oddziałami. Przykłady z cenników oddziałów:

• I stopień: 82 godziny wraz z 2 godzinami egzaminu, 2100 zł albo 1900 zł dla członków SKwP.
• II stopień: 184 godziny (rachunkowość finansowa z etyką 120 h, prawo podatkowe 40 h, prawo cywilne, gospodarcze, pracy i ubezpieczeń 20 h, egzamin 4 h), 4790 zł albo 4550 zł dla członków.
• III stopień: 204 godziny (zaawansowana rachunkowość finansowa 80 h, rachunek kosztów i zarządzanie 44 h, sprawozdania finansowe 32 h, prawo podatkowe 42 h, prawo gospodarcze 6 h), 5190 zł albo 4930 zł dla członków. W Krakowie kurs ma 208 godzin, w Gdańsku 228.
• IV stopień: liczby godzin ani ceny kursu SKwP nie podaje. Znana jest tylko opłata egzaminacyjna.

Cała ścieżka od I do IV stopnia to około 700 godzin lekcyjnych. Aktualne stawki sprawdzaj w opisie certyfikacji na stronie SKwP, bo oddziały zmieniają je częściej niż uchwały.

Kwalifikacje rynkowe w ZSK

Równolegle do certyfikacji SKwP prowadzi egzaminy na kwalifikacje wpisane do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Format jest podobny, ale certyfikat ZSK ma termin ważności i wymaga odnowienia.

Certyfikat z obsługi procesów księgowych odnawia się po 40 godzinach edukacji, 30 miesiącach pracy albo 24 godzinach dydaktycznych; certyfikat z zarządzania procesami księgowymi - po 36 godzinach edukacji, 18 miesiącach pracy albo 16 godzinach dydaktycznych. Dodatkowo: odwołanie od wyniku 200 zł, certyfikat po angielsku 200 zł, odnowienie 300 zł, opłata manipulacyjna 100 zł.

Na sali wolno mieć kalkulator biurowy i akty prawne bez komentarza. Zabronione są pomoce naukowe, materiały dydaktyczne i urządzenia mobilne. Pełna lista opłat stoi w cenniku ZSK na stronie SKwP.

Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości

Etyka nie jest na tym egzaminie dodatkiem ozdobnym: wchodzi do modułu XI i pojawia się w części poświęconej zaawansowanej rachunkowości finansowej na III stopniu. Kodeks uchwalił XIX Krajowy Zjazd Delegatów SKwP 23 czerwca 2007 r., a ostatnia aktualizacja pochodzi z 22 czerwca 2023 r. Część II, rozdział 2, punkt 2.1 wymienia dziewięć zasad:

1. zasada kompetencji zawodowych
2. zasada wysokiej jakości pracy
3. zasada niezależności zawodowej
4. zasada odpowiedzialności za przygotowywane i prezentowane informacje z zakresu rachunkowości
5. zasada właściwego postępowania w relacjach z osobami, jednostkami i instytucjami powiązanymi zawodowo
6. zasada właściwego postępowania w przypadkach sporu i sprzeczności interesów
7. zasada właściwego postępowania w szczególnych sytuacjach jednostki prowadzącej rachunkowość
8. zasada zachowania tajemnicy zawodowej
9. zasada właściwego oferowania usług z dziedziny rachunkowości

Część III rozwija je w ośmiu rozdziałach, bo zasady pierwsza i druga opisane są wspólnie. Sygnatariuszem Kodeksu może być zarówno osoba fizyczna, jak i prawna, a naruszeniami zajmuje się Komisja Etyki. Pełny tekst jest na stronie SKwP poświęconej etyce zawodowej.

Po zdobyciu tytułu obowiązuje ustawiczne doskonalenie zawodowe: dyplomowany księgowy odbywa 120 godzin szkoleń w ciągu 3 lat, w tym 60 godzin podlegających weryfikacji i co najmniej 20 godzin rocznie.

Co jest dostępne z poprzednich sesji

Niewiele, i lepiej wiedzieć to od razu. SKwP nie publikuje archiwum arkuszy z rzeczywistych sesji. Uchwała nr 732/110/2009 stanowi wprost, że prace pisemne nie są zwracane i są niszczone po upływie terminu odwoławczego, a żaden oddział regionalny arkuszy z realnych sesji nie udostępnia.

Dostępne są za to przykładowe zestawy opracowane do publikacji: arkusze egzaminacyjne kwalifikacji ZSK na stronie z przykładowymi zadaniami oraz przykładowy zestaw egzaminacyjny dla dyplomowanego księgowego obejmujący moduły XI-XIV wraz z punktacją.

Te materiały są utworami SKwP i my ich nie przedrukowujemy. Nasze pytania piszemy od nowa, na podstawie brzmienia przepisów z aktualnych tekstów jednolitych; zestawy SKwP posłużyły wyłącznie za wzorzec formatu i poziomu trudności. Cały tryb pracy opisuje strona Źródła i metodologia.

Czego się uczyć

Zakres certyfikacji rozkłada się na wszystkie bloki materiału serwisu, bo na kolejnych stopniach wraca ten sam temat na wyższym poziomie: najpierw konto i dowód księgowy, potem wycena i sprawozdanie, na końcu konsolidacja i zarządzanie rozliczeniami.

Do tej ścieżki przypisaliśmy 24 dziedziny w 6 blokach tematycznych. Każda ma własną stronę w bazie pytań razem z wyjaśnieniami i podstawą prawną.

Jak się do tego przygotować

Egzamin sprawdza dwie rzeczy naraz: pamięć do definicji i progów oraz umiejętność przeliczenia zadania w wyznaczonym czasie. Pierwsze ćwiczy się fiszkami, drugie zestawami testowymi z licznikiem.

• Testy w formacie trzech wariantów, bez punktów ujemnych.
• Fiszki na progi, terminy i definicje ustawowe.
• Baza pytań z wyjaśnieniem i podstawą prawną przy każdym pytaniu.
• Terminy najbliższych sesji.
• Cennik, jeżeli chcesz odblokować pełne zestawy.