Przejdź do treści
Bilansjusz.pl

Etyka zawodowa w rachunkowości

Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP i jego dziewięć zasad. Sygnatariusze Kodeksu, Komisja Etyki, skutki naruszenia zasad. Niezależność biegłego rewidenta i zagrożenia dla niej. Tajemnica zawodowa i jej granice. Odpowiedzialność karna z rozdziału 9 ustawy o rachunkowości. Obowiązkowe doskonalenie zawodowe.

Blok VI programu: Rewizja finansowa i etyka. W tej dziedzinie mamy 65 pytań. Materiał służy ścieżkom: SKwP, biegły rewident.

Biegły rewident jest obowiązany do odbywania obligatoryjnego doskonalenia zawodowego. Jak często powinien to robić?

  1. a) W każdym roku kalendarzowym poprawna
  2. b) Co dwa lata
  3. c) Co trzy lata
  4. d) Tylko w przypadku zmiany przepisów
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach biegły rewident jest obowiązany do odbywania obligatoryjnego doskonalenia zawodowego w każdym roku kalendarzowym. Pozostałe okresy są nieprawidłowe.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 8 pkt 2

Pułapka: Niektórzy zdający uważają, że doskonalenie odbywa się co kilka lat, ale ustawa wymaga corocznego doskonalenia.

Biegły rewident, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię o sprawozdaniu finansowym, działa nieumyślnie. Jakiej karze podlega?

  1. a) Grzywnie albo karze pozbawienia wolności do lat 2
  2. b) Grzywnie albo karze ograniczenia wolności poprawna
  3. c) Karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5
  4. d) Wyłącznie karze grzywny
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W przypadku działania nieumyślnego ustawa przewiduje łagodniejszą odpowiedzialność - grzywnę albo karę ograniczenia wolności. Kara pozbawienia wolności do lat 2 grozi za czyn umyślny, a surowsze kary nie są przewidziane w tym przepisie.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 78 ust. 2

Pułapka: Zdający często przypisują nieumyślnemu działaniu tę samą karę co umyślnemu.

Biegły rewident, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię o sprawozdaniu finansowym, podlega karze:

  1. a) grzywny albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie poprawna
  2. b) wyłącznie grzywnie
  3. c) karze pozbawienia wolności do lat 5
  4. d) karze ograniczenia wolności
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o rachunkowości, biegły rewident sporządzający niezgodną ze stanem faktycznym opinię podlega grzywnie albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie. Kara ograniczenia wolności przewidziana jest tylko w przypadku działania nieumyślnego.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 78 ust. 1

Pułapka: Zdający często mylą sankcje z art. 78 z sankcjami z art. 79, gdzie przewidziano grzywnę lub ograniczenie wolności.

Biegły rewident, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię o sprawozdaniu finansowym, działa umyślnie. Jakiej karze podlega?

  1. a) Grzywnie albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie poprawna
  2. b) Grzywnie albo karze ograniczenia wolności
  3. c) Karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5
  4. d) Karze pozbawienia wolności do lat 3
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o rachunkowości biegły rewident, który umyślnie sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię, podlega grzywnie albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie. W przypadku działania nieumyślnego sankcja jest łagodniejsza (grzywna albo ograniczenie wolności).

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 78 ust. 1

Pułapka: Zdający mylą sankcje z art. 78 ust. 1 i ust. 2 - ust. 2 dotyczy działania nieumyślnego.

Biegły rewident, który świadomie sporządza opinię o sprawozdaniu finansowym niezgodną ze stanem faktycznym, podlega odpowiedzialności karnej określonej w ustawie o rachunkowości. Jakie kary mogą zostać na niego nałożone?

  1. a) Wyłącznie kara grzywny.
  2. b) Kara pozbawienia wolności do lat 5.
  3. c) Grzywna albo kara pozbawienia wolności do lat 2, albo obie te kary łącznie. poprawna
  4. d) Kara ograniczenia wolności.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 78 ust. 1 ustawy o rachunkowości stanowi, że biegły rewident, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię, podlega grzywnie albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie. Kara pozbawienia wolności do lat 5 jest przewidziana w innych przepisach karnych, a kara ograniczenia wolności dotyczy czynu nieumyślnego z ust. 2 tego artykułu.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 78 ust. 1

Pułapka: Zdający mylą sankcje za czyn umyślny i nieumyślny - w przypadku działania nieumyślnego przewidziana jest grzywna albo kara ograniczenia wolności, a nie pozbawienia wolności.

Biegły rewident podczas badania sprawozdania finansowego odkrył, że kierownictwo jednostki celowo zaniżyło przychody. Zgodnie z zasadą zawodowego sceptycyzmu, biegły rewident powinien:

  1. a) założyć, że kierownictwo działa uczciwie, i zażądać wyjaśnień
  2. b) zaakceptować wyjaśnienia kierownictwa bez dodatkowej weryfikacji
  3. c) przyjąć, że mogą wystąpić istotne zniekształcenia spowodowane oszustwem, i zaplanować odpowiednie procedury poprawna
  4. d) niezwłocznie powiadomić organy ścigania o podejrzeniu przestępstwa
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zawodowy sceptycyzm wymaga od biegłego rewidenta, aby bez względu na wcześniejsze doświadczenia z kierownictwem zakładał możliwość istotnych zniekształceń, w tym spowodowanych oszustwem, i odpowiednio zaplanował badanie. Nie polega na zaufaniu do wyjaśnień ani na natychmiastowym zawiadamianiu organów ścigania, które następuje po zakończeniu badania w określonych przypadkach.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 2

Pułapka: Zdający często mylą zawodowy sceptycyzm z brakiem zaufania lub obowiązkiem denuncjacji.

Biegły rewident przeprowadza badanie sprawozdania finansowego spółki, w której jego małżonek jest członkiem zarządu. Zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach, takie powiązanie powoduje zagrożenie:

  1. a) zażyłości poprawna
  2. b) zastraszenia
  3. c) czerpania korzyści własnych
  4. d) promowania interesów badanej jednostki
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Bliskie relacje rodzinne z osobą na stanowisku kierowniczym w badanej jednostce prowadzą do zagrożenia zażyłości, ponieważ obiektywna, racjonalna i poinformowana osoba trzecia mogłaby uznać, że biegły rewident nie jest wystarczająco obiektywny. Zagrożenie zastraszenia wynika z nacisków, czerpania korzyści własnych - z posiadania udziałów, a promowania interesów - z działań na rzecz jednostki.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 6

Pułapka: Zdający często przypisują relacje rodzinne do zagrożenia czerpania korzyści własnych, podczas gdy dotyczą one przede wszystkim zażyłości.

Biegły rewident, wykonując badanie sprawozdania finansowego, zidentyfikował zagrożenie zażyłości wobec kluczowego klienta. Zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach, jakie działania powinien podjąć w takiej sytuacji?

  1. a) Zastosować zabezpieczenia zmierzające do wyeliminowania lub zredukowania zagrożenia do akceptowalnego poziomu. poprawna
  2. b) Niezwłocznie rozwiązać umowę o badanie.
  3. c) Zawiadomić organy ścigania o zaistniałym konflikcie interesów.
  4. d) Przekazać badanie innemu biegłemu rewidentowi bez podawania przyczyn.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 69 ust. 6 ustawy o biegłych rewidentach wskazuje, że firma audytorska i kluczowy biegły rewident nie przeprowadzają badania, jeżeli istnieje zagrożenie (m.in. zażyłości), chyba że zastosują zabezpieczenia eliminujące lub redukujące to zagrożenie do akceptowalnego poziomu. Rozwiązanie umowy jest ostatecznością, a zawiadamianie organów ścigania nie jest typowym środkiem zaradczym w tym kontekście.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 6

Pułapka: Zdający często wybierają rozwiązanie umowy jako jedyne właściwe, nie pamiętając o możliwości zastosowania zabezpieczeń.

Firma audytorska i członkowie zespołu wykonującego badanie mają obowiązek zakończyć interesy lub stosunki zagrażające niezależności w terminie najpóźniej:

  1. a) 7 dni od dnia połączenia lub przejęcia
  2. b) 1 miesiąca od dnia połączenia lub przejęcia
  3. c) 3 miesięcy od dnia połączenia lub przejęcia poprawna
  4. d) 6 miesięcy od dnia połączenia lub przejęcia
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 72 ust. 2 ustawy o biegłych rewidentach, firma audytorska i członkowie zespołu wykonującego badanie mają obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia połączenia lub przejęcia, podjąć działania niezbędne do zakończenia interesów lub stosunków zagrażających niezależności. Pozostałe terminy są nieprawidłowe.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 72 ust. 2

Pułapka: Zdający często mylą termin 3 miesięcy z innymi terminami, takimi jak 14 dni czy 60 dni, które dotyczą innych czynności w badaniu.

Firma audytorska oraz członkowie zespołu wykonującego badanie, w przypadku połączenia lub przejęcia badanej jednostki, mają obowiązek zakończenia interesów lub stosunków zagrażających niezależności. Jaki jest termin na podjęcie działań?

  1. a) Niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia połączenia lub przejęcia poprawna
  2. b) Niezwłocznie, nie później niż w terminie 1 miesiąca od dnia połączenia lub przejęcia
  3. c) Przed dniem połączenia lub przejęcia
  4. d) Do dnia wydania sprawozdania z badania
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 72 ust. 2 ustawy o biegłych rewidentach firma audytorska oraz członkowie zespołu wykonującego badanie mają obowiązek podjąć działania niezbędne do zakończenia zagrażających interesów niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia połączenia lub przejęcia. Do tego czasu stosują zabezpieczenia.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 72 ust. 2

Pułapka: Zdający często mylą termin 3 miesięcy z innymi terminami, np. 30 dni czy terminem do wydania opinii.

Firma audytorska oraz kluczowy biegły rewident nie przeprowadzają badania, jeżeli istnieje zagrożenie wystąpienia określonych sytuacji. Która z poniższych NIE jest wymieniona jako zagrożenie?

  1. a) Autokontroli
  2. b) Czerpania korzyści własnych
  3. c) Promowania interesów badanej jednostki
  4. d) Nadmiernego zaufania do kierownictwa jednostki poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o biegłych rewidentach wymienia zagrożenia: autokontroli, czerpania korzyści własnych, promowania interesów badanej jednostki, zażyłości lub zastraszenia. Nadmierne zaufanie do kierownictwa nie jest wprost wymienione jako zagrożenie, choć może być elementem oceny ryzyka.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 6

Pułapka: Zdający często dopisują zagrożenia nie wynikające wprost z przepisu, takie jak nadmierne zaufanie.

Firma audytorska, przeprowadzając badanie sprawozdania finansowego, musi zapewnić niezależność od badanej jednostki. Zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach, firma audytorska oraz członkowie zespołu wykonującego badanie nie mogą być niezależni, jeżeli:

  1. a) istnieje zagrożenie autokontroli, czerpania korzyści własnych, promowania interesów badanej jednostki, zażyłości lub zastraszenia poprawna
  2. b) firma audytorska świadczyła w przeszłości usługi doradcze dla badanej jednostki, ale zakończyła je przed rozpoczęciem badania
  3. c) członek zespołu wykonującego badanie jest dalekim kuzynem prezesa badanej jednostki
  4. d) firma audytorska ma siedzibę w tym samym mieście co badana jednostka
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa wprost zakazuje przeprowadzania badania, gdy istnieje zagrożenie autokontroli, czerpania korzyści własnych, promowania interesów, zażyłości lub zastraszenia. Wcześniejsze usługi doradcze, odległe pokrewieństwo czy lokalizacja nie muszą automatycznie wykluczać niezależności, jeśli można zastosować zabezpieczenia.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 6

Pułapka: Zdający często uważają, że jakiekolwiek powiązania rodzinne lub biznesowe zawsze dyskwalifikują, podczas gdy ustawa wymaga oceny konkretnych zagrożeń.

Ile wynosi maksymalna kara grzywny dla osoby fizycznej, która prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez wymaganego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej?

  1. a) Kara grzywny poprawna
  2. b) Kara ograniczenia wolności
  3. c) Kara pozbawienia wolności do lat 2
  4. d) Kara pozbawienia wolności do lat 5
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 79 ustawy o rachunkowości przewiduje za to wykroczenie grzywnę albo karę ograniczenia wolności, a nie karę pozbawienia wolności. Kara pozbawienia wolności do lat 2 grozi za czyny z art. 77 i 78, a kara do lat 5 nie występuje w tym rozdziale. Dlatego właściwa jest grzywna lub ograniczenie wolności.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 79 pkt 7

Pułapka: Zdający mylą sankcje z art. 79 (grzywna lub ograniczenie wolności) z sankcjami z art. 77 i 78 (pozbawienie wolności do lat 2).

Ile zasad etyki zawodowej zawiera Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP?

  1. a) Pięć zasad
  2. b) Siedem zasad
  3. c) Dziewięć zasad poprawna
  4. d) Dwanaście zasad
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP składa się z dziewięciu zasad, które określają podstawowe normy postępowania księgowych. Pozostałe liczby nie odpowiadają treści kodeksu.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP - wstęp

Pułapka: Często mylona liczba zasad z kodeksem IFAC, który ma ich więcej.

Jaka kara grozi za prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez spełnienia warunków określonych w art. 76a ust. 3 ustawy o rachunkowości?

  1. a) Grzywna albo kara pozbawienia wolności do lat 2
  2. b) Grzywna albo kara ograniczenia wolności poprawna
  3. c) Kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5
  4. d) Wyłącznie kara grzywny
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 79 ustawy o rachunkowości przewiduje za ten czyn karę grzywny albo ograniczenia wolności. Kara pozbawienia wolności do lat 2 dotyczy innych przestępstw, np. z art. 77 i 78.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 79 pkt 6

Pułapka: Zdający przypisują zbyt surowe kary za czyny z art. 79.

Komisja Etyki działająca przy Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce może orzec o naruszeniu zasad kodeksu. Który z wymienionych skutków może być konsekwencją takiego orzeczenia?

  1. a) Skreślenie z listy biegłych rewidentów
  2. b) Nałożenie grzywny w wysokości do 5000 zł
  3. c) Upomnienie lub nagana poprawna
  4. d) Zawieszenie w prawach członka SKwP na okres 5 lat
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Komisja Etyki SKwP może stosować kary dyscyplinarne przewidziane w statucie, takie jak upomnienie lub nagana. Skreślenie z listy biegłych rewidentów leży w kompetencjach Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, grzywna pieniężna jest sankcją karną lub administracyjną, a zawieszenie w prawach członka na 5 lat przekracza typowe sankcje dyscyplinarne przewidziane dla naruszeń etycznych w ramach stowarzyszenia.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP - postanowienia o Komisji Etyki i sankcjach

Pułapka: Kandydaci mylą uprawnienia Komisji Etyki SKwP z uprawnieniami organów samorządu biegłych rewidentów.

Księgowy zatrudniony w biurze rachunkowym otrzymał od klienta informację o planowanej fuzji spółek. Zgodnie z zasadą tajemnicy zawodowej księgowy:

  1. a) może ujawnić informację swojemu współmałżonkowi, jeśli jest on również księgowym
  2. b) może wykorzystać tę informację do własnych inwestycji giełdowych
  3. c) zachowuje ją w tajemnicy wobec osób trzecich, z wyjątkiem przypadków przewidzianych prawem poprawna
  4. d) ma obowiązek poinformować organy ścigania bez wezwania
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zasada tajemnicy zawodowej zobowiązuje księgowego do zachowania poufności informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu. Ujawnienie informacji osobom trzecim jest dozwolone tylko w przypadkach przewidzianych przepisami prawa, np. na żądanie sądu. Wykorzystanie informacji do własnych celów jest niedozwolone.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP - zasada zachowania tajemnicy zawodowej

Pułapka: Zdający często mylą tajemnicę zawodową z obowiązkiem informowania organów ścigania - nie ma takiego obowiązku bez odpowiedniego wezwania.

Kto jest uprawniony do odebrania ślubowania od biegłego rewidenta?

  1. a) Prezes Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego
  2. b) Minister właściwy do spraw finansów publicznych
  3. c) Prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów lub upoważniony członek tej rady poprawna
  4. d) Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, ślubowanie odbiera Prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów lub inny upoważniony członek Krajowej Rady Biegłych Rewidentów. Pozostałe organy nie mają takich kompetencji.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 7 ust. 2

Pułapka: Częstym błędem jest wskazywanie nadzoru publicznego zamiast samorządu zawodowego.

Kto odbiera ślubowanie od biegłego rewidenta?

  1. a) Minister Finansów
  2. b) Prezes Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego
  3. c) Prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów lub inny upoważniony członek Krajowej Rady Biegłych Rewidentów poprawna
  4. d) Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o biegłych rewidentach, ślubowanie odbiera Prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów lub inny upoważniony członek Krajowej Rady Biegłych Rewidentów. Pozostałe organy nie są uprawnione do odbioru ślubowania.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 7 ust. 2

Pułapka: Często mylone są organy nadzoru publicznego, takie jak PANA czy KNF, z organami samorządu zawodowego, które są właściwe w sprawach ślubowania.

Kto podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie zasad etyki zawodowej?

  1. a) Tylko biegli rewidenci zatrudnieni w firmach audytorskich
  2. b) Tylko biegli rewidenci będący członkami Polskiej Izby Biegłych Rewidentów
  3. c) Wszyscy biegli rewidenci poprawna
  4. d) Tylko biegli rewidenci badający jednostki zainteresowania publicznego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 139 ustawy o biegłych rewidentach, biegły rewident podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za przewinienia dyscyplinarne, w tym naruszenie zasad etyki zawodowej. Odpowiedzialność ta dotyczy wszystkich biegłych rewidentów, niezależnie od formy zatrudnienia czy rodzaju badanych jednostek.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 139

Pułapka: Często błędnie zawęża się odpowiedzialność dyscyplinarną tylko do niektórych grup biegłych rewidentów, podczas gdy ustawa nie wprowadza takich ograniczeń.

Kto sygnatariuszem Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP?

  1. a) Tylko Stowarzyszenie Księgowych w Polsce
  2. b) Stowarzyszenie Księgowych w Polsce oraz inne organizacje zawodowe, m.in. Krajowa Izba Biegłych Rewidentów poprawna
  3. c) Ministerstwo Finansów
  4. d) Polska Agencja Nadzoru Audytowego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP został podpisany przez Stowarzyszenie Księgowych w Polsce oraz inne organizacje zrzeszające księgowych i biegłych rewidentów, w tym Krajową Izbę Biegłych Rewidentów. Nie jest to dokument jednostronny ani akt prawa powszechnie obowiązującego.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP - preambuła

Pułapka: Częstym błędem jest wskazywanie wyłącznie SKwP lub instytucji państwowych jako sygnatariuszy.

Która z poniższych czynności, zgodnie z ustawą o rachunkowości, podlega karze grzywny albo ograniczenia wolności?

  1. a) Sporządzenie niezgodnej ze stanem faktycznym opinii o sprawozdaniu finansowym przez biegłego rewidenta działającego umyślnie
  2. b) Nieprowadzenie ksiąg rachunkowych wbrew przepisom ustawy
  3. c) Nieudzielanie biegłemu rewidentowi informacji i wyjaśnień poprawna
  4. d) Sporządzenie sprawozdania finansowego niezgodnie z przepisami
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 79 pkt 2 ustawy o rachunkowości przewiduje karę grzywny albo ograniczenia wolności za nieudzielanie lub udzielanie niezgodnych ze stanem faktycznym informacji biegłemu rewidentowi. Pozostałe czyny są zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 2 (art. 77 i 78).

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 79 pkt 2

Pułapka: Zdający często mylą sankcje za czyny z art. 77 i 78 (kara pozbawienia wolności) z czynami z art. 79 (kara łagodniejsza).

Która z poniższych kar grozi biegłemu rewidentowi, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię o sprawozdaniu finansowym działając nieumyślnie?

  1. a) Grzywna albo kara pozbawienia wolności do lat 2, albo obie te kary łącznie
  2. b) Grzywna albo kara ograniczenia wolności poprawna
  3. c) Kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5
  4. d) Wyłącznie kara grzywny
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 78 ust. 2 ustawy o rachunkowości stanowi, że jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Wariant dotyczący kary pozbawienia wolności dotyczy czynu umyślnego, a pozostałe nie znajdują oparcia w przepisach.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 78 ust. 2

Pułapka: Zdający często mylą sankcje za działanie umyślne i nieumyślne, przypisując nieumyślnemu sprawcy karę pozbawienia wolności.

Która z poniższych osób jest sygnatariuszem Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP?

  1. a) Minister Finansów
  2. b) Prezes Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego
  3. c) Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego
  4. d) Prezes Zarządu Głównego SKwP poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sygnatariuszem Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP jest Prezes Zarządu Głównego SKwP, reprezentujący Stowarzyszenie. Pozostałe osoby reprezentują instytucje państwowe lub nadzorcze, które nie są sygnatariuszami tego kodeksu.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP

Pułapka: Często mylone są organy nadzoru publicznego z sygnatariuszami kodeksu, który jest dokumentem wewnętrznym stowarzyszenia.

Która z poniższych osób może być sygnatariuszem Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP?

  1. a) Wyłącznie biegli rewidenci wpisani na listę prowadzoną przez Krajową Izbę Biegłych Rewidentów
  2. b) Każdy, kto wykonuje zawód księgowego, w tym osoby zatrudnione w działach księgowości przedsiębiorstw poprawna
  3. c) Wyłącznie członkowie Stowarzyszenia Księgowych w Polsce
  4. d) Osoby prowadzące usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych, które uzyskały certyfikat księgowego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP jest skierowany do wszystkich księgowych, niezależnie od formy zatrudnienia czy przynależności organizacyjnej. Ograniczenie go wyłącznie do biegłych rewidentów, członków SKwP lub certyfikowanych księgowych zawęża krąg adresatów, co jest niezgodne z uniwersalnym charakterem kodeksu.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP - wprowadzenie (krąg podmiotów zobowiązanych)

Pułapka: Zdający często mylą krąg adresatów kodeksu z kręgiem osób uprawnionych do wykonywania usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Która z poniższych sytuacji stanowi naruszenie tajemnicy zawodowej przez biegłego rewidenta?

  1. a) Ujawnienie informacji na żądanie sądu
  2. b) Ujawnienie informacji na żądanie prokuratora
  3. c) Ujawnienie informacji na żądanie organu podatkowego
  4. d) Ujawnienie informacji na żądanie dziennikarza poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Tajemnica zawodowa biegłego rewidenta może być ujawniona wyłącznie w przypadkach przewidzianych prawem, np. na żądanie sądu, prokuratora lub organu podatkowego. Ujawnienie informacji na żądanie dziennikarza nie jest legalną podstawą, więc stanowi naruszenie tajemnicy zawodowej.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 7 ust. 1

Pułapka: Zdający mylą podstawy prawne ujawnienia informacji, uznając, że każde żądanie zewnętrzne uprawnia do ujawnienia danych.

Która z poniższych sytuacji stanowi zagrożenie dla niezależności biegłego rewidenta w rozumieniu ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym?

  1. a) Biegły rewident posiada udziały w badanej jednostce w wysokości 0,5% kapitału zakładowego poprawna
  2. b) Biegły rewident ma w banku, który jest badaną jednostką, konto osobiste z saldem 10 000 zł
  3. c) Biegły rewident świadczył w poprzednim roku usługi doradztwa podatkowego dla badanej jednostki
  4. d) Biegły rewident uczestniczy w szkoleniu organizowanym przez badaną jednostkę
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Posiadanie udziałów w badanej jednostce, nawet w niewielkiej wysokości, stanowi bezpośrednie zagrożenie dla niezależności, gdyż może prowadzić do konfliktu interesów. Zwykłe konto bankowe, wcześniejsze usługi doradcze (jeśli nie są zabronione) czy szkolenie nie muszą stanowić zagrożenia, o ile nie wpływają na obiektywizm.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 4 i 6

Pułapka: Zdający często nie doceniają, że nawet minimalny udział w kapitale badanej jednostki jest zagrożeniem, a skupiają się na większych kwotach.

Która z poniższych sytuacji stanowi zagrożenie niezależności biegłego rewidenta określane jako zagrożenie zażyłością?

  1. a) Biegły rewident posiada udziały w badanej jednostce
  2. b) Biegły rewident świadczył wcześniej usługi doradcze na rzecz badanej jednostki
  3. c) Biegły rewident pozostaje w bliskich stosunkach rodzinnych z członkiem zarządu badanej jednostki poprawna
  4. d) Biegły rewident jest zastraszany przez kierownictwo badanej jednostki
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zagrożenie zażyłością powstaje, gdy biegły rewident ma bliskie relacje osobiste lub rodzinne z osobami w badanej jednostce, co może wpływać na jego obiektywizm. Posiadanie udziałów to zagrożenie czerpania korzyści własnych, wcześniejsze doradztwo to zagrożenie autokontroli, a zastraszanie to zagrożenie zastraszenia.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 6

Pułapka: Zdający często mylą rodzaje zagrożeń, przypisując zażyłość do relacji finansowych zamiast do relacji osobistych.

Która z poniższych zasad etyki zawodowej biegłego rewidenta jest bezpośrednio związana z obowiązkiem zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych w trakcie badania?

  1. a) uczciwość
  2. b) obiektywizm
  3. c) zawodowy sceptycyzm
  4. d) tajemnica zawodowa poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zasada tajemnicy zawodowej nakłada na biegłego rewidenta obowiązek zachowania w poufności informacji uzyskanych w trakcie wykonywania zawodu. Pozostałe zasady odnoszą się do innych aspektów, takich jak rzetelność, bezstronność czy krytyczne podejście do dowodów.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 1

Pułapka: Często mylona jest tajemnica zawodowa z zawodowym sceptycyzmem, który dotyczy podejścia do badania, a nie poufności informacji.

Która z poniższych zasad NIE jest jedną z dziewięciu zasad Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP?

  1. a) Uczciwość i rzetelność
  2. b) Obiektywizm i niezależność
  3. c) Tajemnica zawodowa
  4. d) Maksymalizacja zysku przedsiębiorcy poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP wymienia dziewięć zasad, wśród których są uczciwość i rzetelność, obiektywizm i niezależność oraz tajemnica zawodowa. Zasada maksymalizacji zysku przedsiębiorcy nie należy do tego katalogu, gdyż księgowy działa w interesie publicznym, a nie wyłącznie w celu pomnażania zysku.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP - zasady ogólne

Pułapka: Zdający często mylą zasady etyki z celami ekonomicznymi przedsiębiorstwa.

Która z poniższych zasad NIE jest jedną z dziewięciu zasad Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP?

  1. a) Uczciwość
  2. b) Obiektywizm
  3. c) Kompetencje zawodowe
  4. d) Chęć zysku poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dziewięć zasad Kodeksu SKwP obejmuje m.in. uczciwość, obiektywizm, kompetencje zawodowe, ale nie zawiera zasady 'chęć zysku'. Pozostałe wymienione zasady są częścią kodeksu.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP

Pułapka: Zdający często mylą zasady etyczne z celami komercyjnymi, wybierając odpowiedź związaną z dążeniem do zysku.

Która z poniższych zasad NIE jest jedną z dziewięciu zasad Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP?

  1. a) Uczciwość
  2. b) Obiektywizm
  3. c) Kompetencje zawodowe
  4. d) Maksymalizacja zysku poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP wymienia dziewięć zasad, w tym uczciwość, obiektywizm i kompetencje zawodowe. Maksymalizacja zysku nie jest zasadą etyczną, lecz celem działalności gospodarczej, dlatego jest odpowiedzią nieprawidłową. Pozostałe zasady są wprost wymienione w Kodeksie.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP, zasady ogólne

Pułapka: Zdający mylą zasady etyczne z celami biznesowymi, wybierając odpowiedź związaną z zyskiem.

Która z poniższych zasad NIE należy do dziewięciu zasad Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP?

  1. a) Uczciwość
  2. b) Obiektywizm
  3. c) Profesjonalny sceptycyzm poprawna
  4. d) Poufność
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dziewięć zasad Kodeksu SKwP obejmuje m.in. uczciwość, obiektywizm, poufność, ale nie obejmuje profesjonalnego sceptycyzmu, który jest zasadą wynikającą z ustawy o biegłych rewidentach i standardów badania. Pozostałe wymienione zasady są częścią Kodeksu SKwP.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP - zasady ogólne

Pułapka: Zdający często mylą zasady Kodeksu SKwP z zasadami wynikającymi z ustawy o biegłych rewidentach, takimi jak zawodowy sceptycyzm.

Która z sytuacji stanowi zagrożenie niezależności biegłego rewidenta określane jako „zażyłość”?

  1. a) Biegły rewident posiada udziały w badanej jednostce
  2. b) Biegły rewident świadczył wcześniej usługi księgowe dla badanej jednostki
  3. c) Biegły rewident pozostaje w bliskich stosunkach osobistych z kierownictwem jednostki poprawna
  4. d) Biegły rewident obawia się wypowiedzenia umowy przez badaną jednostkę
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zagrożenie zażyłością powstaje, gdy biegły rewident jest zbyt blisko związany z jednostką, np. przez relacje osobiste, co może osłabić jego obiektywizm. Posiadanie udziałów to zagrożenie czerpania korzyści własnych, świadczenie usług księgowych to autokontrola, a obawa wypowiedzenia umowy to zastraszenie.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 6

Pułapka: Mylenie rodzajów zagrożeń: zażyłość vs. interes własny, autokontrola, zastraszenie.

Które z poniższych zachowań biegłego rewidenta jest zgodne z zasadą zawodowego sceptycyzmu, o której mowa w art. 69 ustawy o biegłych rewidentach?

  1. a) Przyjęcie, że kierownictwo badanej jednostki jest zawsze uczciwe
  2. b) Uznanie, że wcześniejsze doświadczenia z kierownictwem nie mają znaczenia dla bieżącego badania
  3. c) Założenie, że mogą wystąpić błędy lub oszustwa powodujące istotne zniekształcenia sprawozdań finansowych poprawna
  4. d) Ograniczenie oceny szacunków wyłącznie do wartości godziwej
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 69 ust. 2 ustawy o biegłych rewidentach nakazuje zachowanie zawodowego sceptycyzmu, co oznacza przyjęcie, że mogą zaistnieć okoliczności, w tym błąd lub oszustwo, powodujące istotne zniekształcenia, bez względu na wcześniejsze doświadczenia. Pozostałe odpowiedzi są sprzeczne z tą zasadą.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 2

Pułapka: Zdający często mylą sceptycyzm z zakładaniem, że kierownictwo jest uczciwe, podczas gdy wymagane jest zachowanie czujności.

Które z poniższych zagrożeń dla niezależności biegłego rewidenta polega na tym, że biegły rewident promuje interesy badanej jednostki lub podejmuje działania sprzeczne z interesem publicznym?

  1. a) Zagrożenie czerpania korzyści własnych
  2. b) Zagrożenie promowania interesów badanej jednostki poprawna
  3. c) Zagrożenie zażyłości
  4. d) Zagrożenie zastraszenia
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zagrożenie promowania interesów badanej jednostki występuje, gdy biegły rewident zbyt mocno utożsamia się z interesami klienta i działa na jego rzecz kosztem obiektywizmu. Zagrożenie czerpania korzyści własnych dotyczy sytuacji, gdy biegły rewident ma interes finansowy w wyniku badania. Zagrożenie zażyłości wynika z bliskich relacji, a zastraszenia - z presji ze strony klienta.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 6

Pułapka: Zdający mylą zagrożenie promowania interesów z zagrożeniem czerpania korzyści własnych, choć to drugie dotyczy głównie korzyści finansowych.

Które z wymienionych działań stanowi naruszenie tajemnicy zawodowej biegłego rewidenta?

  1. a) Ujawnienie informacji o badanej jednostce na żądanie sądu
  2. b) Przekazanie danych o badanej jednostce organowi podatkowemu w toku postępowania
  3. c) Omówienie wyników badania z członkiem rady nadzorczej badanej jednostki poprawna
  4. d) Udostępnienie informacji o badanej jednostce biegłemu rewidentowi powołanemu jako biegły sądowy w sprawie dotyczącej tej jednostki
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Tajemnica zawodowa biegłego rewidenta obejmuje informacje uzyskane w związku z badaniem, a jej granice wyznaczają przepisy prawa - sąd i organy podatkowe mogą żądać ujawnienia informacji. Członek rady nadzorczej nie ma ustawowego uprawnienia do uzyskania szczegółowych informacji z badania, chyba że przepisy to przewidują, dlatego ich ujawnienie bez podstawy prawnej narusza tajemnicę. Biegły sądowy działa w ramach postępowania, więc może uzyskać dostęp do informacji.

Podstawa prawna: ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2025 poz. 1891), art. 69 ust. 1 pkt 3 i przepisy o tajemnicy zawodowej

Pułapka: Zdający mylą granice tajemnicy zawodowej, uznając, że każdy organ spółki ma prawo do informacji z badania.

Który organ jest właściwy do rozpatrywania spraw naruszenia zasad etyki zawodowej przez członków SKwP?

  1. a) Komisja Etyki SKwP poprawna
  2. b) Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
  3. c) Polska Agencja Nadzoru Audytowego
  4. d) Sąd Okręgowy w Warszawie
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z postanowieniami Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP, Komisja Etyki jest organem powołanym do rozpatrywania spraw dotyczących naruszenia zasad etyki przez członków Stowarzyszenia. Pozostałe organy nie mają takich kompetencji w zakresie etyki zawodowej księgowych.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP - Komisja Etyki

Pułapka: Mylenie organów samorządu księgowych z organami nadzoru nad biegłymi rewidentami.

Który organ SKwP jest właściwy do rozpatrywania spraw dotyczących naruszenia zasad Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości?

  1. a) Komisja Rewizyjna
  2. b) Komisja Etyki poprawna
  3. c) Sąd Koleżeński
  4. d) Zarząd Główny
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z materiałem, Komisja Etyki jest organem właściwym do zajmowania się sprawami naruszenia zasad etyki zawodowej. Komisja Rewizyjna, Sąd Koleżeński i Zarząd Główny pełnią inne funkcje w strukturze SKwP, nie są one jednak wskazane jako właściwe w tym zakresie.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP

Pułapka: Często mylona jest Komisja Etyki z Sądem Koleżeńskim, który zajmuje się sprawami dyscyplinarnymi, ale w innym trybie.

Który organ Stowarzyszenia Księgowych w Polsce jest właściwy do rozpatrywania spraw dotyczących naruszeń zasad Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości?

  1. a) Komisja Rewizyjna.
  2. b) Zarząd Główny.
  3. c) Komisja Etyki. poprawna
  4. d) Sąd Koleżeński.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z postanowieniami Kodeksu zawodowej etyki w rachunkowości SKwP, to Komisja Etyki zajmuje się sprawami naruszeń zasad etyki zawodowej przez członków Stowarzyszenia. Pozostałe organy pełnią inne funkcje: Komisja Rewizyjna nadzoruje finanse, Zarząd Główny kieruje pracami, a Sąd Koleżeński rozpatruje sprawy dyscyplinarne, ale nie jest to organ powołany w kodeksie etyki.

Podstawa prawna: Kodeks zawodowej etyki w rachunkowości SKwP - postanowienia o Komisji Etyki

Pułapka: Częstym błędem jest wskazywanie Sądu Koleżeńskiego, który zajmuje się odpowiedzialnością dyscyplinarną, a nie bezpośrednio etyką zawodową.

W poradniku

Etyka zawodowa w rachunkowości na egzaminie

Najważniejsze obowiązki etyczne księgowych i biegłych rewidentów, z naciskiem na niezależność, tajemnicę i sankcje karne.

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.