Przejdź do treści
Bilansjusz.pl

Podatek od towarów i usług

Zakres opodatkowania, podatnik, moment powstania obowiązku podatkowego. Podstawa opodatkowania i stawki. Prawo do odliczenia podatku naliczonego i wyłączenia. Faktura: elementy, terminy wystawienia, faktury korygujące i noty. Mechanizm podzielonej płatności, odwrotne obciążenie, transakcje wewnątrzwspólnotowe i eksport. Ewidencja VAT i JPK, ujęcie VAT w księgach rachunkowych.

Blok V programu: Podatki, kadry i prawo. W tej dziedzinie mamy 70 pytań. Materiał służy ścieżkom: SKwP, biegły rewident, technik rachunkowości.

Faktura korygująca zmniejszająca podstawę opodatkowania została wystawiona przez sprzedawcę, ale nie została zaakceptowana przez nabywcę. Jakie skutki podatkowe dla sprzedawcy?

  1. a) Sprzedawca może obniżyć podstawę opodatkowania w rozliczeniu za okres wystawienia faktury korygującej, bez względu na akceptację nabywcy.
  2. b) Sprzedawca może obniżyć podstawę opodatkowania dopiero po otrzymaniu potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę, chyba że posiada dokumenty wskazujące na uzgodnienie warunków transakcji. poprawna
  3. c) Sprzedawca nie ma prawa obniżyć podstawy opodatkowania, jeżeli nabywca nie zaakceptował korekty.
  4. d) Sprzedawca może obniżyć podstawę opodatkowania, ale tylko wtedy, gdy nabywca jest podatnikiem VAT czynnym.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z przepisami, w przypadku faktur korygujących zmniejszających podstawę opodatkowania, sprzedawca może obniżyć podstawę opodatkowania w rozliczeniu za okres, w którym wystawił fakturę korygującą, pod warunkiem posiadania dokumentacji potwierdzającej uzgodnienie warunków transakcji z nabywcą. Akceptacja nabywcy nie jest warunkiem koniecznym, jeśli sprzedawca może udokumentować, że warunki korekty zostały uzgodnione. Brak akceptacji nie pozbawia prawa do obniżenia, o ile istnieje dowód na porozumienie.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106j ust. 1 i art. 106k ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest przekonanie, że bez akceptacji nabywcy korekta jest bezskuteczna - w praktyce liczy się możliwość wykazania uzgodnienia warunków.

Jak należy zaksięgować VAT naliczony z faktury zakupu materiałów biurowych, jeżeli podatnik jest czynnym podatnikiem VAT i zakup ten jest związany ze sprzedażą opodatkowaną?

  1. a) Wn konto 30 „Rozliczenie zakupu”, Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”
  2. b) Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, Ma konto 30 „Rozliczenie zakupu” poprawna
  3. c) Wn konto 40 „Koszty według rodzajów”, Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”
  4. d) Wn konto 30 „Rozliczenie zakupu”, Ma konto 20 „Rozrachunki z dostawcami”
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: VAT naliczony podlegający odliczeniu księguje się na koncie 22 „Rozrachunki publicznoprawne” po stronie Winien, a po stronie Ma konto 30 „Rozliczenie zakupu” (lub konto dostawcy). Wariant pierwszy jest poprawny. Pozostałe odpowiedzi błędnie zamieniają strony lub przypisują VAT do kosztów.

Podstawa prawna: Zasady funkcjonowania kont w świetle ustawy o rachunkowości i praktyki księgowej (Dz.U. 2026 poz. 522)

Pułapka: Częstym błędem jest ujęcie VAT naliczonego po stronie Ma konta 22 lub zaksięgowanie go w koszty, co jest nieprawidłowe przy odliczeniu.

Jaka jest podstawa opodatkowania w przypadku nieodpłatnego przekazania towarów przez podatnika, jeżeli podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów?

  1. a) Cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia - koszt wytworzenia. poprawna
  2. b) Wartość rynkowa towarów.
  3. c) Cena sprzedaży takich samych lub podobnych towarów.
  4. d) Podstawa opodatkowania nie występuje, ponieważ czynność jest zwolniona.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 29a ust. 2 ustawy, w przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 (nieodpłatne przekazanie), podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia - koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy. Wartość rynkowa i cena sprzedaży są stosowane w innych przypadkach.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 29a ust. 2

Pułapka: Często mylone są zasady wyceny dla celów VAT z zasadami podatku dochodowego.

Jaką stawkę podatku VAT stosuje się do dostawy towarów wymienionych w załączniku nr 10 do ustawy, innych niż usługi związane z wyżywieniem (PKWiU 56)?

  1. a) Stawka podstawowa 23%.
  2. b) Stawka obniżona 7%.
  3. c) Stawka obniżona 5%. poprawna
  4. d) Stawka 0%.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 41 ust. 2a ustawy, dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 10, innych niż klasyfikowane w PKWiU 56, stawka podatku wynosi 5%. Stawka 7% dotyczy załącznika nr 3, a 0% - WDT i eksportu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 2a

Pułapka: Często mylone są stawki dla załączników nr 3 i nr 10 - 7% i 5%.

Kiedy obowiązek podatkowy powstaje z tytułu świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych?

  1. a) Z chwilą wykonania usługi.
  2. b) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty.
  3. c) Z chwilą wystawienia faktury. poprawna
  4. d) Z chwilą upływu terminu płatności określonego w umowie.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT, w przypadku świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Pozostałe warianty dotyczą innych zasad ogólnych lub szczególnych, ale nie mają zastosowania do tych usług.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a

Pułapka: Częstym błędem jest wskazanie chwili wykonania usługi, podczas gdy dla usług budowlanych ustawodawca przewidział wyjątek.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadku dostawy energii elektrycznej na rzecz nabywcy?

  1. a) Z chwilą dokonania dostawy energii elektrycznej
  2. b) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty
  3. c) Z chwilą wystawienia faktury poprawna
  4. d) Z chwilą upływu terminu płatności określonego w umowie
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W przypadku dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych momentów, np. ogólnej zasady lub innych czynności.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a

Pułapka: Zdający często stosują ogólną zasadę powstania obowiązku podatkowego (dokonanie dostawy) zamiast szczególnego przepisu dla mediów.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadku świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych, jeżeli podatnik wystawił fakturę przed wykonaniem usługi?

  1. a) Z chwilą wykonania usługi
  2. b) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty
  3. c) Z chwilą wystawienia faktury poprawna
  4. d) Z chwilą upływu terminu płatności określonego na fakturze
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W przypadku usług budowlanych lub budowlano-montażowych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, jeżeli została ona wystawiona przed wykonaniem usługi. Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT, w takich sytuacjach moment wystawienia faktury decyduje o powstaniu obowiązku podatkowego. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do ogólnej zasady (wykonanie usługi) lub szczególnych przypadków (zapłata, termin płatności), które nie mają zastosowania w tym przypadku.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a

Pułapka: Częstym błędem jest stosowanie ogólnej zasady z art. 19a ust. 1 (moment wykonania usługi) bez uwzględnienia wyjątku dla usług budowlanych.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych, jeżeli podatnik wystawił fakturę przed wykonaniem usługi?

  1. a) Z chwilą wykonania usługi, niezależnie od daty wystawienia faktury
  2. b) Z chwilą wystawienia faktury, ale nie później niż 30. dnia od dnia wykonania usługi
  3. c) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty
  4. d) Z chwilą wystawienia faktury, nawet jeśli faktura została wystawiona przed wykonaniem usługi poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dla usług budowlanych obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, a jeśli faktura nie została wystawiona, to z chwilą upływu terminu do jej wystawienia. Warianty dotyczące wykonania usługi lub otrzymania zapłaty dotyczą innych czynności, a wariant mówiący o 30. dniu wprowadza termin, który dotyczy wystawienia faktury, a nie powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a

Pułapka: Zdający mylą moment powstania obowiązku podatkowego z terminem wystawienia faktury.

Która czynność podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów?

  1. a) Przeniesienie prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie poprawna
  2. b) Świadczenie usług na rzecz pracowników nieodpłatnie
  3. c) Wydanie towarów na podstawie umowy komisu przez komitenta
  4. d) Import usług z państwa trzeciego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 5 ust. 1 pkt 1 obejmuje odpłatną dostawę towarów. Przeniesienie prawa własności w zamian za odszkodowanie jest odpłatną dostawą, natomiast wydanie towarów komisantowi to nie dostawa, a świadczenie usług lub czynność na rzecz komisanta. Import usług to odrębna czynność opodatkowana.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 5 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Zdający mogą błędnie uznawać komis za dostawę, podczas gdy jest to świadczenie usług.

Która z wymienionych czynności podlega obowiązkowi podatkowemu w mechanizmie odwrotnego obciążenia?

  1. a) Świadczenie usług budowlanych na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15, który jest czynnym podatnikiem VAT poprawna
  2. b) Dostawa towarów, dla której podatnikiem jest nabywca na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5
  3. c) Sprzedaż wysyłkowa z terytorium kraju na rzecz konsumenta w innym państwie członkowskim
  4. d) Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów przez podatnika VAT zwolnionego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Odwrotne obciążenie dotyczy m.in. świadczenia usług budowlanych przez podatnika na rzecz podatnika czynnego, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy. Dostawa towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, również podlega odwrotnemu obciążeniu, ale odpowiedź wskazuje na art. 17 ust. 1 pkt 5, który dotyczy dostawy towarów wymienionych w załączniku nr 11, a nie usług budowlanych. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych procedur.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 17 ust. 1 pkt 8

Pułapka: Zdający mylą przypadki odwrotnego obciążenia, np. dostawę towarów z załącznika nr 11 z usługami budowlanymi.

Która z wymienionych czynności podlega odwrotnemu obciążeniu w podatku od towarów i usług?

  1. a) Dostawa towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy, dokonywana przez podatnika, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku
  2. b) Świadczenie usług budowlanych na rzecz podatnika, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku poprawna
  3. c) Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów przez podatnika VAT czynnego
  4. d) Import usług z państwa trzeciego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Odwrotne obciążenie na usługi budowlane ma zastosowanie, gdy usługodawca świadczy usługi na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku (art. 17 ust. 1 pkt 8). Dostawa towarów z załącznika nr 11 również podlega odwróconemu obciążeniu, ale tylko w określonych przypadkach, a nie zawsze. WNT i import usług nie są objęte odwrotnym obciążeniem (WNT jest opodatkowane u nabywcy na zasadach ogólnych, import usług - u usługobiorcy, ale to nie jest odwrotne obciążenie w rozumieniu art. 17).

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 17 ust. 1 pkt 8

Pułapka: Zdający mylą odwrotne obciążenie z mechanizmem polegającym na rozliczeniu VAT przez nabywcę w innych przypadkach, takich jak WNT.

Która z wymienionych czynności podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju?

  1. a) Dostawa towarów, która nie została udokumentowana fakturą
  2. b) Świadczenie usług, które nie zostało wykonane z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa
  3. c) Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju poprawna
  4. d) Import towarów wykorzystywanych do budowy mostów transgranicznych na podstawie umowy z państwem trzecim, gdy wydano decyzję Rady
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Czynności wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków i form określonych przepisami prawa, więc dostawa bez faktury i usługa niespełniająca warunków formalnych podlegają opodatkowaniu. Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju jest wprost wymienione jako czynność opodatkowana. W przypadku importu związanego z mostami transgranicznymi, gdy wydano decyzję Rady, czynność jest wyłączona z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 6.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 5 ust. 1 i 6

Pułapka: Zdający często mylą wyłączenie z opodatkowania importu towarów na podstawie decyzji Rady z ogólną zasadą opodatkowania importu.

Która z wymienionych czynności podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

  1. a) Odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju poprawna
  2. b) Nieodpłatne przekazanie towarów na cele osobiste podatnika, bez związku z działalnością gospodarczą
  3. c) Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów bez wynagrodzenia
  4. d) Świadczenie usług poza terytorium kraju, które nie jest opodatkowane w Polsce
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju jest wprost wymieniona jako czynność opodatkowana. Nieodpłatne przekazanie na cele osobiste co do zasady nie podlega opodatkowaniu, chyba że przysługiwało prawo do odliczenia - tu brak takiego zastrzeżenia. Wewnątrzwspólnotowe nabycie musi być za wynagrodzeniem. Świadczenie usług poza terytorium kraju może podlegać opodatkowaniu w Polsce, ale nie zawsze, więc to nie jest czynność wprost opodatkowana.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 5 ust. 1

Pułapka: Zdający mylą czynności, które podlegają opodatkowaniu, z tymi, które są zwolnione lub niepodlegające opodatkowaniu.

Które z poniższych czynności podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju?

  1. a) Nieodpłatna dostawa towarów na cele osobiste podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów poprawna
  2. b) Sprzedaż towarów przez osobę fizyczną, która wykorzystuje je wyłącznie na potrzeby osobiste, bez prowadzenia działalności gospodarczej
  3. c) Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju przez podatnika VAT zwolnionego, jeżeli wartość nabycia nie przekracza 50 000 zł
  4. d) Import usług z państwa trzeciego, gdy usługodawca ma siedzibę poza terytorium Unii Europejskiej, a nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów, a także niektóre czynności nieodpłatne, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku przy nabyciu. Sprzedaż na cele osobiste bez działalności gospodarczej nie jest opodatkowana. WNT podlega opodatkowaniu niezależnie od statusu podatnika, chyba że ustawa przewiduje zwolnienie, a wskazany próg nie jest w materiale. Import usług przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu, gdyż nie jest ona podatnikiem.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 2

Pułapka: Zdający mylą nieodpłatne przekazania na cele osobiste z darowiznami na cele związane z działalnością, które nie podlegają opodatkowaniu.

Które z wymienionych czynności nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

  1. a) Odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju
  2. b) Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju
  3. c) Nieodpłatne przekazanie towarów na cele osobiste podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego poprawna
  4. d) Import usług z państwa trzeciego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie oraz import usług, ale nieodpłatne przekazanie towarów na cele osobiste podatnika nie jest wprost wymienione w art. 5 ustawy, a podlega opodatkowaniu tylko w przypadkach określonych w art. 7 ust. 2 (traktowane jako dostawa), jednak nie jest to czynność wymieniona w art. 5. Pozostałe odpowiedzi wskazują czynności wprost wymienione w art. 5 ust. 1.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 5 ust. 1

Pułapka: Zdający często mylą zakres opodatkowania z czynnościami uznawanymi za dostawę towarów na podstawie art. 7 ust. 2.

Który z podmiotów nie jest obowiązany do wystawienia faktury na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług?

  1. a) Podatnik VAT czynny dokonujący sprzedaży na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej
  2. b) Podatnik korzystający ze zwolnienia podmiotowego, który otrzymał żądanie wystawienia faktury od nabywcy poprawna
  3. c) Podatnik VAT czynny dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz podatnika VAT UE
  4. d) Podatnik dokonujący dostawy towarów, dla której obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podatnicy korzystający ze zwolnienia podmiotowego nie mają obowiązku wystawiania faktur, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej - w szczególności na żądanie nabywcy mogą wystawić fakturę, ale nie jest to obowiązek ustawowy. Pozostałe podmioty są obowiązane do wystawienia faktury na podstawie przepisów o VAT.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106b ust. 1 i art. 106d

Pułapka: Zdający często uważają, że podatnik zwolniony zawsze ma obowiązek wystawić fakturę na żądanie nabywcy, podczas gdy jest to jego uprawnienie, a nie obowiązek.

Który z wymienionych dokumentów nie stanowi dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej dla zastosowania stawki 0% w eksporcie?

  1. a) Dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych
  2. b) Potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk dokumentu z systemu teleinformatycznego
  3. c) Zgłoszenie wywozowe na piśmie utrwalonym w postaci papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym poprawna
  4. d) Dokument w postaci elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dokumentem potwierdzającym wywóz są dokumenty otrzymane z systemu teleinformatycznego lub ich wydruki potwierdzone przez organ celny, a także dokumenty elektroniczne otrzymane poza systemem, jeśli zapewniona jest ich autentyczność. Zgłoszenie wywozowe na piśmie utrwalonym w postaci papierowej złożone poza systemem nie jest wymienione jako dokument potwierdzający wywóz.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 6a

Pułapka: Zdający mogą uznawać, że każde zgłoszenie wywozowe w formie papierowej jest wystarczające, podczas gdy ustawa wymaga dokumentów z systemu teleinformatycznego lub ich potwierdzonych wydruków.

Który z wymienionych podmiotów może być uznany za podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu ustawy o VAT?

  1. a) Osoba fizyczna wykonująca wyłącznie czynności nieopodatkowane, np. sprzedaż własnego samochodu prywatnego.
  2. b) Osoba prawna prowadząca działalność gospodarczą, która wykonuje wyłącznie czynności zwolnione od podatku. poprawna
  3. c) Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która dokonuje okazjonalnie dostawy towarów bez zamiaru wykonywania jej w sposób ciągły.
  4. d) Osoba prawna, która nie prowadzi działalności gospodarczej, ale dokonuje jednorazowej dostawy towarów w ramach zarządu majątkiem.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podatnikiem VAT jest każda osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej oraz osoba fizyczna wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Osoba fizyczna wykonująca wyłącznie czynności nieopodatkowane nie jest podatnikiem. Działalność gospodarcza obejmuje czynności wykonywane okazjonalnie, ale tylko wtedy, gdy są one opodatkowane i wykonywane w sposób ciągły w celach zarobkowych. Jednorazowa dostawa w ramach zarządu majątkiem nie stanowi działalności gospodarczej.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 15 ust. 1 i 2

Pułapka: Zdający często mylą podatnika z czynnościami zwolnionymi - podatnikiem jest również ten, kto wykonuje wyłącznie czynności zwolnione, o ile prowadzi działalność gospodarczą.

Który z wymienionych podmiotów nie jest uznawany za podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ustawy?

  1. a) Osoba fizyczna wykonująca odpłatnie czynności jednorazowe, ale w sposób ciągły dla celów zarobkowych
  2. b) Spółka jawna prowadząca działalność gospodarczą
  3. c) Gmina wykonująca zadania publiczne w ramach reżimu publicznoprawnego poprawna
  4. d) Fundacja prowadząca odpłatną działalność pożytku publicznego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy nie są uznawane za podatników w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane. Gmina wykonująca zadania publiczne w reżimie publicznoprawnym nie działa jako podatnik. Pozostałe podmioty prowadzą działalność gospodarczą i są podatnikami.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 15 ust. 6

Pułapka: Częstym błędem jest uznawanie wszystkich czynności gminy za opodatkowane, nie uwzględniając wyłączenia dla zadań publicznych.

Obowiązek podatkowy dla usług, dla których w związku z ich świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, powstaje:

  1. a) z chwilą wykonania całej usługi
  2. b) z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia usługi poprawna
  3. c) z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty
  4. d) z chwilą wystawienia faktury
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dla usług rozliczanych okresowo obowiązek podatkowy powstaje z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia, aż do zakończenia usługi. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych przypadków: wykonanie usługi - dla zwykłych usług, otrzymanie zapłaty - dla określonych czynności, wystawienie faktury - dla usług budowlanych i innych wyjątków.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 3

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że obowiązek podatkowy powstaje dopiero po zakończeniu całej usługi, podczas gdy dla usług o charakterze ciągłym lub rozliczanych okresowo powstaje on sukcesywnie.

Obowiązek podatkowy z tytułu dostawy towarów, dla której w związku z dostawą ustalane są następujące po sobie terminy płatności, powstaje:

  1. a) z chwilą wydania towaru nabywcy
  2. b) z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności, do momentu zakończenia dostawy poprawna
  3. c) z chwilą otrzymania ostatniej płatności
  4. d) z chwilą wystawienia faktury dokumentującej dostawę
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis stanowi, że w przypadku dostawy towarów, dla której ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, dostawę uznaje się za dokonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności, aż do zakończenia dostawy. Pozostałe warianty są sprzeczne z zasadą szczególną - nie jest to moment wydania towaru, otrzymania zapłaty ani wystawienia faktury.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 3 w związku z ust. 4

Pułapka: Zdający często stosują ogólną zasadę powstania obowiązku podatkowego z chwilą dokonania dostawy, zapominając o szczególnych zasadach dla dostaw o charakterze ciągłym.

Obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów powstaje z chwilą:

  1. a) Wystawienia faktury przez dostawcę
  2. b) Dokonania dostawy towarów poprawna
  3. c) Otrzymania zapłaty przez dostawcę
  4. d) Złożenia deklaracji podatkowej
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 20 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy z tytułu WNT powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów, a nie z chwilą wystawienia faktury czy otrzymania zapłaty. Faktura jest jedynie dokumentem potwierdzającym transakcję.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 20

Pułapka: Częstym błędem jest wskazanie wystawienia faktury, które ma znaczenie tylko dla niektórych przypadków, ale nie dla WNT.

Podatnik dokonał dostawy towarów, która podlega opodatkowaniu VAT. Nabywca uiścił zapłatę przed dokonaniem dostawy, ale do dostawy nie doszło. Podatnik zwrócił nabywcy całą otrzymaną zapłatę. W takiej sytuacji:

  1. a) Podstawa opodatkowania ulega obniżeniu o zwróconą kwotę poprawna
  2. b) Podstawa opodatkowania nie ulega zmianie
  3. c) Obowiązek podatkowy nie powstaje, ponieważ dostawa nie została dokonana
  4. d) Podatnik ma obowiązek wystawić fakturę korygującą
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 29a ust. 10 pkt 3 ustawy o VAT, podstawę opodatkowania obniża się o zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło. W tej sytuacji podstawa opodatkowania ulega obniżeniu o zwróconą kwotę. Obowiązek podatkowy mógł powstać w momencie otrzymania zapłaty, jeśli taka była zasada, ale po zwrocie podstawa jest korygowana.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 29a ust. 10 pkt 3

Pułapka: Zdający często mylą tę sytuację z obowiązkiem wystawienia faktury korygującej, ale w tym przypadku nie ma faktury pierwotnej, bo dostawa nie nastąpiła, a zwrot zapłaty wpływa na podstawę opodatkowania.

Podatnik dokonał sprzedaży towarów z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Jak ujmuje tę transakcję w księgach rachunkowych?

  1. a) Na koncie rozrachunkowym z kontrahentem, a kwota VAT jest przekazywana na rachunek VAT. poprawna
  2. b) Na koncie przychodów ze sprzedaży, a VAT jest zobowiązaniem wobec urzędu skarbowego.
  3. c) Na koncie środków pieniężnych, z podziałem na rachunek bieżący i rachunek VAT.
  4. d) Wszystkie powyższe są prawidłowe.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W mechanizmie podzielonej płatności zapłata jest dzielona na kwotę netto (na rachunek bieżący) i kwotę VAT (na rachunek VAT). W księgach rachunkowych transakcję ujmuje się na koncie rozrachunkowym z kontrahentem, a kwota VAT jest przekazywana na rachunek VAT, co odzwierciedla specyfikę płatności.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 3 ust. 1 pkt 13 i zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych

Pułapka: Częstym błędem jest nieodzwierciedlenie podziału płatności na rachunek bieżący i VAT, co zaburza ewidencję.

Podatnik dokonał w marcu 2025 r. dostawy towarów, dla której obowiązek podatkowy powstał z chwilą wystawienia faktury. Fakturę wystawiono 31 marca 2025 r. W którym okresie rozliczeniowym należy wykazać tę dostawę?

  1. a) W deklaracji za marzec 2025 r. poprawna
  2. b) W deklaracji za kwiecień 2025 r.
  3. c) W deklaracji za maj 2025 r.
  4. d) W deklaracji za okres, w którym otrzymano zapłatę
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Obowiązek podatkowy powstał w marcu, więc dostawę należy wykazać w deklaracji za marzec, nawet jeśli faktura została wystawiona ostatniego dnia miesiąca. Termin złożenia deklaracji nie przesuwa momentu powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 1 i 5

Pułapka: Zdający mylą moment powstania obowiązku podatkowego z terminem złożenia deklaracji.

Podatnik dokonał w styczniu 2025 r. dostawy towarów opodatkowanej stawką 23%. Kwota należna od nabywcy wyniosła 12 300 zł brutto. Podstawa opodatkowania tej dostawy wynosi:

  1. a) 10 000 zł poprawna
  2. b) 9 471,20 zł
  3. c) 12 300 zł
  4. d) 2 300 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podstawa opodatkowania jest kwotą netto, czyli 12 300 zł / 1,23 = 10 000 zł. Kwota 9 471,20 zł odpowiadałaby błędnemu przeliczeniu przy stawce 23%, np. odjęciu 23% od kwoty brutto, a nie podzieleniu przez 1,23. Kwota 12 300 zł to wartość brutto, a 2 300 zł to sam podatek.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 29a ust. 1

Pułapka: Zdający często odejmują 23% od kwoty brutto, zamiast dzielić przez 1,23, co prowadzi do zawyżenia podstawy opodatkowania.

Podatnik dokonuje dostawy towarów opodatkowanej stawką podstawową. Wartość netto sprzedaży wynosi 10 000 zł, a koszty dodatkowe (transport, ubezpieczenie) pobrane od nabywcy wynoszą 1 000 zł. Rabat potransakcyjny udzielony nabywcy wynosi 500 zł. Jaka jest podstawa opodatkowania tej dostawy?

  1. a) 10 000 zł
  2. b) 11 000 zł
  3. c) 10 500 zł poprawna
  4. d) 9 500 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę, w tym koszty dodatkowe (art. 29a ust. 6 pkt 2), ale nie obejmuje rabatów potransakcyjnych, które obniżają podstawę po dokonaniu sprzedaży (art. 29a ust. 10 pkt 1). Zatem podstawa to 10 000 zł + 1 000 zł - 500 zł = 10 500 zł. Pozostałe wartości są nieprawidłowe, ponieważ albo pomijają koszty dodatkowe, albo nie uwzględniają rabatu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 29a ust. 1, 6 i 10

Pułapka: Zdający często zapominają o doliczeniu kosztów dodatkowych do podstawy opodatkowania lub o obowiązkowym pomniejszeniu o rabaty potransakcyjne.

Podatnik dokonuje importu towarów. Podstawą opodatkowania jest:

  1. a) wartość celna towarów powiększona o cło i inne opłaty poprawna
  2. b) wartość rynkowa towarów w kraju
  3. c) cena nabycia towarów od kontrahenta zagranicznego
  4. d) koszt wytworzenia towarów
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o cło i inne opłaty pobierane przez organy celne, z wyjątkiem podatku VAT. Pozostałe warianty dotyczą innych sytuacji, np. dostawy towarów bez wynagrodzenia lub wewnątrzwspólnotowego nabycia.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 30a

Pułapka: Częstym błędem jest pomijanie cła i innych opłat przy ustalaniu podstawy opodatkowania importu.

Podatnik dokonuje sprzedaży towarów opodatkowanych stawką podstawową. Wartość netto sprzedaży wynosi 10 000 zł. Kwota podatku VAT wynosi:

  1. a) 2 000 zł
  2. b) 2 200 zł
  3. c) 2 300 zł poprawna
  4. d) 2 500 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Stawka podstawowa VAT wynosi 23%: art. 41 ust. 1 ustawy mówi o 22%, ale art. 146ef ust. 1 pkt 1 podwyższa ją na czas podwyższonych wydatków obronnych i okres ten nadal trwa. 10 000 zł * 23% = 2 300 zł. Wariant 2 200 zł wynika ze stawki 22% wprost z art. 41 ust. 1, wariant 2 000 zł ze stawki 20%, a 2 500 zł ze stawki 25%.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 1 w związku z art. 146ef ust. 1

Pułapka: Zdający podstawia 22% wprost z art. 41 ust. 1 i pomija art. 146ef ust. 1, który ustala stawkę podstawową na 23%.

Podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Jaka stawka podatku ma zastosowanie?

  1. a) 23%
  2. b) 22%
  3. c) 0% poprawna
  4. d) Stawka właściwa dla danego towaru w kraju przeznaczenia.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy, w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów stawka podatku wynosi 0%, z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 42. Stawki 23% i 22% to stawki podstawowe (obecna i historyczna) dla dostaw krajowych.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 3

Pułapka: Zdający mylą stawki: 0% dla WDT i eksportu z 23% dla dostaw krajowych.

Podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Jaką stawkę podatku VAT powinien zastosować, jeśli posiada dokumenty potwierdzające wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego?

  1. a) Stawkę podstawową 23%
  2. b) Stawkę 0% poprawna
  3. c) Stawkę 5%
  4. d) Stawkę 8%
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów jest opodatkowana stawką 0%, pod warunkiem spełnienia warunków określonych w przepisach, w tym posiadania dokumentów potwierdzających wywóz towarów. Pozostałe stawki dotyczą innych czynności.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 3

Pułapka: Częstym błędem jest stosowanie stawki podstawowej dla WDT, gdy brakuje dokumentacji, ale w pytaniu założono jej posiadanie.

Podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Stawka podatku dla tej czynności wynosi:

  1. a) Stawka podstawowa 22%
  2. b) Stawka 0% poprawna
  3. c) Stawka 7%
  4. d) Stawka 5%
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu stawką 0%, pod warunkiem spełnienia warunków określonych w art. 42 ustawy. Stawki 22%, 7% i 5% dotyczą odpowiednio towarów i usług wymienionych w załącznikach do ustawy, ale nie WDT.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 3

Pułapka: Częstym błędem jest przypisywanie WDT stawki podstawowej lub stawek obniżonych z załączników.

Podatnik posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium innego państwa członkowskiego UE chce skorzystać w Polsce ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1 ustawy o VAT. Który z warunków musi spełnić?

  1. a) Jego roczny obrót na terytorium Unii Europejskiej nie może przekroczyć w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 100 000 euro poprawna
  2. b) Musi zarejestrować się w Polsce jako podatnik VAT czynny przed rozpoczęciem korzystania ze zwolnienia
  3. c) Jego roczny obrót na terytorium Unii Europejskiej nie może przekroczyć w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200 000 euro
  4. d) Musi ustanowić w Polsce przedstawiciela podatkowego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 113a ust. 1 ustawy o VAT uzależnia zwolnienie dla podatnika z siedzibą w innym państwie członkowskim od spełnienia trzech warunków łącznie: roczny obrót na terytorium Unii Europejskiej nie przekroczył w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym 100 000 euro, wartość sprzedaży w Polsce nie przekroczyła kwoty z art. 113 ust. 1, a podatnik nie wykonuje w Polsce czynności wyłączonych ze zwolnienia na podstawie art. 113 ust. 13. Kwota 200 000 zł z art. 113 ust. 1 to odrębny, krajowy limit sprzedaży - nie jest to limit unijny.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 113a ust. 1

Pułapka: Limit unijny (100 000 euro) i limit krajowy (200 000 zł z art. 113 ust. 1) trzeba spełnić jednocześnie - to dwa różne progi, a nie ten sam wyrażony w dwóch walutach.

Podatnik otrzymał fakturę dokumentującą nabycie usług doradczych, które są wykorzystywane zarówno do czynności opodatkowanych, jak i zwolnionych. Jak powinien ustalić kwotę podatku naliczonego podlegającą odliczeniu?

  1. a) Odliczyć całą kwotę podatku naliczonego.
  2. b) Nie odliczać podatku w ogóle.
  3. c) Odliczyć podatek proporcjonalnie według udziału sprzedaży opodatkowanej w sprzedaży ogółem. poprawna
  4. d) Odliczyć podatek tylko w części dotyczącej czynności zwolnionych.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 90 ustawy, w przypadku gdy podatnik wykonuje czynności opodatkowane i zwolnione, podatek naliczony podlega odliczeniu w części, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom opodatkowanym. Współczynnik ustala się jako udział rocznej sprzedaży opodatkowanej w sprzedaży ogółem.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 90

Pułapka: Często pomijany jest obowiązek proporcjonalnego odliczenia, gdy zakupy służą obu rodzajom czynności.

Podatnik otrzymał fakturę dokumentującą nabycie usług obcych, która zawiera błędy w nazwie nabywcy. Który dokument może zostać wystawiony w celu skorygowania tych danych?

  1. a) Faktura korygująca wystawiona przez sprzedawcę
  2. b) Nota korygująca wystawiona przez nabywcę poprawna
  3. c) Faktura korygująca wystawiona przez nabywcę
  4. d) Nota korygująca wystawiona przez sprzedawcę
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Nota korygująca jest dokumentem wystawianym przez nabywcę w celu skorygowania danych, które nie wpływają na rozliczenie podatku, np. nazwy nabywcy. Faktura korygująca jest wystawiana przez sprzedawcę w celu korekty pozycji wpływających na podstawę opodatkowania lub kwotę podatku. Warianty dotyczące wystawienia faktury korygującej przez nabywcę lub noty przez sprzedawcę są nieprawidłowe.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106k

Pułapka: Zdający mylą, kto wystawia fakturę korygującą, a kto notę korygującą.

Podatnik otrzymał od kontrahenta notę korygującą dotyczącą faktury zakupu. Kiedy może obniżyć podatek naliczony?

  1. a) W rozliczeniu za okres, w którym otrzymał notę.
  2. b) W rozliczeniu za okres, w którym wystawiono fakturę pierwotną.
  3. c) W rozliczeniu za okres, w którym uzyskał potwierdzenie odbioru noty przez sprzedawcę.
  4. d) Nie może obniżyć podatku naliczonego na podstawie noty korygującej. poprawna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 106k ustawy, nota korygująca jest wystawiana przez nabywcę i wymaga akceptacji sprzedawcy, ale nie stanowi podstawy do obniżenia podatku naliczonego przez nabywcę; korekta podatku naliczonego następuje na podstawie faktury korygującej wystawionej przez sprzedawcę. Nota korygująca służy do korekty danych innych niż kwoty podatku.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106k

Pułapka: Zdający często mylnie uważają, że nota korygująca uprawnia do korekty podatku naliczonego.

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą i w styczniu 2025 r. otrzymał fakturę dokumentującą nabycie usług budowlanych, która nie zawierała numeru NIP nabywcy. Faktura została zaksięgowana w księgach rachunkowych. Które z działań jest prawidłowe?

  1. a) Faktura nie stanowi podstawy do odliczenia podatku naliczonego, ale można ją poprawić notą korygującą
  2. b) Faktura nie stanowi podstawy do odliczenia podatku naliczonego i nie może być poprawiona notą korygującą poprawna
  3. c) Faktura stanowi podstawę do odliczenia podatku naliczonego, jeśli zostanie uzupełniona o numer NIP przez wystawcę
  4. d) Faktura stanowi podstawę do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ brak numeru NIP nie wpływa na prawo do odliczenia
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Faktura musi zawierać dane wymagane przepisami, w tym numer NIP nabywcy; brak tych danych pozbawia fakturę mocy prawnej i nie może być uzupełniony notą korygującą, ponieważ nota korygująca służy do korygowania błędów, ale nie może uzupełniać brakujących elementów. Wskazanie, że faktura może być poprawiona notą, jest błędne, a pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, gdyż faktura nie spełnia wymogów formalnych.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106e ust. 1 pkt 3 oraz art. 106k

Pułapka: Zdający mylą notę korygującą z fakturą korygującą i błędnie zakładają, że nota może uzupełnić brakujące dane.

Podatnik zrezygnował ze zwolnienia podmiotowego w VAT i od 2024 r. rozliczał się jako podatnik VAT czynny. Od kiedy najwcześniej może ponownie skorzystać ze zwolnienia podmiotowego, jeżeli spełni warunek wartości sprzedaży?

  1. a) Od 2026 r., czyli po upływie roku licząc od końca roku, w którym zrezygnował ze zwolnienia poprawna
  2. b) Od dowolnego miesiąca 2024 r., jeżeli złoży zawiadomienie do urzędu skarbowego
  3. c) Od 2025 r., czyli od początku roku następującego po rezygnacji
  4. d) Nigdy - rezygnacja ze zwolnienia podmiotowego jest nieodwracalna
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 113 ust. 11 ustawy o VAT pozwala podatnikowi, który utracił prawo do zwolnienia albo z niego zrezygnował, skorzystać z niego ponownie nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od KOŃCA roku, w którym to nastąpiło. Rezygnacja obowiązująca od 2024 r. oznacza, że rok liczy się od końca 2024 r. i upływa z końcem 2025 r., więc powrót do zwolnienia jest możliwy najwcześniej od 2026 r. Rok następujący bezpośrednio po rezygnacji jest za wcześnie, a rezygnacja nie jest nieodwracalna.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 113 ust. 1 i ust. 11

Pułapka: Termin liczy się od końca roku rezygnacji, a nie od dnia rezygnacji - stąd przerwa obejmuje pełny rok kalendarzowy następujący po roku rezygnacji.

Podatnik świadczy usługi budowlane. Obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje:

  1. a) Z chwilą wykonania usługi
  2. b) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty
  3. c) Z chwilą wystawienia faktury poprawna
  4. d) Z chwilą podpisania protokołu odbioru
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych. W przypadku nieotrzymania zapłaty w terminie, obowiązek podatkowy powstaje w terminie określonym w art. 19a ust. 7, ale w pytaniu chodzi o ogólną zasadę.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a

Pułapka: Częstym błędem jest stosowanie ogólnej zasady powstania obowiązku podatkowego z chwilą wykonania usługi, podczas gdy dla usług budowlanych przepis przewiduje szczególny moment.

Podatnik w 2025 r. dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Stawka podatku dla tej czynności wynosi:

  1. a) 0% poprawna
  2. b) 5%
  3. c) 7%
  4. d) 23%
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o VAT, w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów stawka podatku wynosi 0%, z zastrzeżeniem art. 42. Stawki 5% i 7% dotyczą towarów i usług wymienionych w załącznikach nr 10 i 3, a stawka 23% jest stawką podstawową, ale nie ma zastosowania do WDT.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 3

W poradniku

VAT na egzaminie: obowiązek, podstawa i księgowania

Najważniejsze punkty VAT sprawdzane na egzaminach: art. 5, 19a, 29a i 41, stawki po art. 146ef oraz typowe księgowania podatku.

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.