Przejdź do treści
Bilansjusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

MSR, MSSF i konsolidacja sprawozdań

Kiedy wolno i kiedy trzeba stosować MSR. Najważniejsze różnice między ustawą o rachunkowości a MSR i MSSF: zapasy, leasing, przychody, utrata wartości, instrumenty finansowe. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe: metoda pełna, metoda praw własności, wyłączenia konsolidacyjne, wartość firmy z konsolidacji, udziały niekontrolujące. Zwolnienia z obowiązku konsolidacji.

Blok III programu: Sprawozdawczość i analiza. W tej dziedzinie mamy 72 pytania. Materiał służy ścieżkom: SKwP, biegły rewident.

Grupa kapitałowa składa się z jednostki dominującej A oraz jednostek zależnych B (100% udziałów) i C (60% udziałów). W roku obrotowym jednostka B osiągnęła zysk netto w wysokości 100 000 zł, a jednostka C zysk netto w wysokości 50 000 zł. Jaka kwota przypadnie na udziały niekontrolujące w skonsolidowanym rachunku zysków i strat?

  1. a) 20 000 zł poprawna
  2. b) 30 000 zł
  3. c) 50 000 zł
  4. d) 70 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Udziały niekontrolujące dotyczą tylko jednostek, w których jednostka dominująca nie posiada 100% udziałów. Dla jednostki C udziały niekontrolujące wynoszą 40% zysku, czyli 40% * 50 000 zł = 20 000 zł. W jednostce B nie ma udziałów niekontrolujących, więc łączna kwota to 20 000 zł.

Podstawa prawna: MSSF 10 Skonsolidowane sprawozdania finansowe, par. B94 (na podstawie materiału)

Pułapka: Częstym błędem jest uwzględnianie udziałów niekontrolujących w jednostkach w 100% zależnych lub błędne obliczanie procentu - należy pamiętać, że udział niekontrolujący to część nieposiadana przez grupę.

Jednostka dominująca, która jest spółką kapitałową, może być zwolniona z obowiązku sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli:

  1. a) na dzień bilansowy nie posiada żadnych jednostek zależnych.
  2. b) łączne dane jednostek zależnych są nieistotne dla rzetelnego obrazu grupy, a jednostka dominująca nie posiada jednostek współzależnych. poprawna
  3. c) wszystkie jednostki zależne mają siedzibę w Polsce.
  4. d) jednostka dominująca jest jednostką małą w rozumieniu ustawy o rachunkowości.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości dopuszcza zwolnienie z konsolidacji, gdy dane jednostek zależnych są łącznie nieistotne dla rzetelnego i jasnego obrazu grupy, pod warunkiem że nie zachodzą inne okoliczności wymagające konsolidacji. Siedziba w Polsce czy status jednostki małej nie są przesłankami zwolnienia.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 57 ust. 1 (na podstawie zasad)

Pułapka: Zdający często uważają, że jednostka mała jest automatycznie zwolniona z konsolidacji, co nie jest prawdą.

Jednostka dominująca może być zwolniona z obowiązku sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeśli na dzień bilansowy spełnia kryteria jednostki małej oraz:

  1. a) żadna z jej jednostek zależnych nie jest jednostką zainteresowania publicznego poprawna
  2. b) jej jednostki zależne są nieistotne dla rzetelnego i jasnego obrazu grupy kapitałowej
  3. c) wszystkie jednostki zależne mają siedzibę na terytorium RP
  4. d) jednostka dominująca nie jest emitentem papierów wartościowych
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jednostka dominująca może być zwolniona z obowiązku konsolidacji, jeśli spełnia kryteria jednostki małej oraz żadna z jej jednostek zależnych nie jest jednostką zainteresowania publicznego. Nieistotność jednostek zależnych to odrębna podstawa zwolnienia, ale nie jest warunkiem przy zwolnieniu dla jednostek małych. Siedziba jednostek zależnych nie ma znaczenia, a bycie emitentem nie wyklucza zwolnienia, jeśli spełnione są inne warunki.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 56 ust. 1

Pułapka: Zdający często mylą różne podstawy zwolnienia z konsolidacji: zwolnienie dla jednostek małych wymaga braku jednostek zainteresowania publicznego, a nieistotność jednostek zależnych to osobna przesłanka.

Jednostka dominująca może nie objąć skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym jednostki zależnej, jeżeli:

  1. a) jednostka zależna działa w innym kraju i posługuje się inną walutą funkcjonalną.
  2. b) jednostka zależna jest spółką notowaną na giełdzie, a jej akcje stanowią mniej niż 20% kapitału ogółem.
  3. c) dane jednostki zależnej są nieistotne dla rzetelnego i jasnego obrazu grupy kapitałowej. poprawna
  4. d) jednostka zależna jest w trakcie likwidacji, ale jej aktywa są znaczne.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości przewiduje, że jednostka dominująca może nie objąć konsolidacją jednostki zależnej, jeżeli dane tej jednostki są nieistotne dla rzetelnego i jasnego obrazu grupy. Pozostałe sytuacje, takie jak działalność za granicą czy notowanie na giełdzie, nie stanowią podstawy wyłączenia, podobnie jak likwidacja o znacznych aktywach.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 58 ust. 1 (na podstawie zasad ogólnych)

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że istotność można zastąpić kryteriami formalnymi, np. procentem udziałów czy siedzibą.

Jednostka dominująca może nie objąć sprawozdaniem skonsolidowanym jednostki zależnej, jeżeli:

  1. a) jednostka zależna jest jednostką małą
  2. b) udział jednostki dominującej w jednostce zależnej wynosi mniej niż 50%
  3. c) występują poważne, długotrwałe ograniczenia istotnie utrudniające jednostce dominującej sprawowanie kontroli poprawna
  4. d) jednostka zależna sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jednostka dominująca może nie objąć sprawozdaniem skonsolidowanym jednostki zależnej, jeżeli występują poważne, długotrwałe ograniczenia istotnie utrudniające sprawowanie kontroli. Pozostałe przesłanki nie stanowią podstawy do zwolnienia z konsolidacji.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 56 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Zdający często mylą kryteria zwolnienia z konsolidacji z kryteriami uznania jednostki za małą lub z progiem udziałów.

Jednostka dominująca może zastosować zwolnienie z obowiązku konsolidacji, jeżeli:

  1. a) Jej jednostki zależne są nieistotne dla rzetelnego obrazu grupy, a łącznie są nieistotne dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej. poprawna
  2. b) Co najmniej jedna jednostka zależna ma siedzibę poza terytorium Polski.
  3. c) Jednostka dominująca jest spółką osobową.
  4. d) Łączna wartość aktywów jednostek zależnych nie przekracza 10% sumy bilansowej jednostki dominującej.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, zwolnienie z konsolidacji przysługuje, gdy jednostki zależne są nieistotne dla rzetelnego obrazu grupy, zarówno indywidualnie, jak i łącznie. Pozostałe warunki nie są wystarczające do zwolnienia.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 56 ust. 4

Pułapka: Zdający często mylą nieistotność z progiem procentowym lub lokalizacją.

Jednostka dominująca nabyła 60% udziałów jednostki zależnej za 1 200 000 zł. Wartość godziwa aktywów netto jednostki zależnej na dzień nabycia wyniosła 1 500 000 zł. Ile wynosi wartość firmy z konsolidacji?

  1. a) 300 000 zł poprawna
  2. b) 200 000 zł
  3. c) 600 000 zł
  4. d) 1 200 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wartość firmy z konsolidacji to różnica między ceną nabycia a wartością godziwą nabytych udziałów. Nabyte udziały to 60% z 1 500 000 zł, czyli 900 000 zł. Zatem wartość firmy wynosi 1 200 000 zł - 900 000 zł = 300 000 zł.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55

Pułapka: Nieprawidłowe obliczenie wartości nabytych udziałów, np. odjęcie pełnej wartości godziwej.

Jednostka dominująca niższego szczebla wchodząca w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR, może sporządzać swoje skonsolidowane sprawozdanie zgodnie z MSR. Decyzję w tej sprawie podejmuje:

  1. a) Organ zatwierdzający jednostki dominującej wyższego szczebla
  2. b) Organ zatwierdzający jednostki dominującej niższego szczebla poprawna
  3. c) Kierownik jednostki dominującej niższego szczebla
  4. d) Walne zgromadzenie wspólników jednostki dominującej niższego szczebla
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 55 ust. 8 ustawy o rachunkowości, decyzję o sporządzaniu skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z MSR przez jednostki, o których mowa w ust. 6 i 7, podejmuje organ zatwierdzający jednostki dominującej. W przypadku jednostki niższego szczebla jest to organ zatwierdzający tej właśnie jednostki.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 8

Pułapka: Zdający często przypisują decyzję jednostce wyższego szczebla, ale przepis wyraźnie mówi o organie zatwierdzającym jednostki dominującej, która ma sporządzać sprawozdanie.

Jednostka dominująca niższego szczebla, wchodząca w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR, może sporządzać swoje skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR pod warunkiem, że:

  1. a) decyzję w tej sprawie podejmie organ zatwierdzający jednostki dominującej niższego szczebla. poprawna
  2. b) decyzję w tej sprawie podejmie organ zatwierdzający jednostki dominującej wyższego szczebla.
  3. c) jednostka dominująca niższego szczebla uzyska zgodę ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
  4. d) jednostka dominująca niższego szczebla uzyska zgodę biegłego rewidenta badającego jej sprawozdanie.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jednostki dominujące niższego szczebla mogą stosować MSR, jeśli ich jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie zgodnie z MSR. Decyzję w tej sprawie podejmuje organ zatwierdzający jednostki dominującej niższego szczebla, a nie organ jednostki wyższego szczebla ani żaden organ zewnętrzny.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 7 i 8

Pułapka: Przypisywanie decyzji organowi jednostki wyższego szczebla lub wymóg zgody organu nadzoru.

Jednostka dominująca niższego szczebla wchodząca w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR:

  1. a) ma obowiązek sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSR
  2. b) może sporządzać skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR po decyzji organu zatwierdzającego poprawna
  3. c) nie ma możliwości sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSR
  4. d) może sporządzać skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR wyłącznie za zgodą jednostki dominującej wyższego szczebla
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości wprost dopuszcza możliwość sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z MSR przez jednostki dominujące niższego szczebla, jeżeli jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza takie sprawozdanie zgodnie z MSR. Decyzję w tej sprawie podejmuje organ zatwierdzający jednostki dominującej.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 7

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie tej możliwości za obowiązek lub pominięcie wymogu decyzji organu zatwierdzającego.

Jednostka dominująca posiada 100% udziałów w jednostce zależnej. W ciągu roku obrotowego jednostka dominująca sprzedała jednostce zależnej towary z 20% marżą na cenie sprzedaży. Jednostka zależna nie sprzedała jeszcze tych towarów na koniec roku. W skonsolidowanym rachunku zysków i strat należy:

  1. a) wykazać przychody ze sprzedaży w pełnej wysokości, bez korekt.
  2. b) wyłączyć przychody ze sprzedaży i odpowiadający im koszt, a niezrealizowaną marżę wyłączyć z wartości zapasów. poprawna
  3. c) wyłączyć wyłącznie marżę z przychodów, pozostawiając koszt bez zmian.
  4. d) zwiększyć przychody o marżę, a koszty pozostawić bez zmian.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W konsolidacji wyłącza się wszelkie rozliczenia między jednostkami grupy, w tym przychody i koszty wynikające ze sprzedaży wewnątrz grupy. Nierozpoznana marża zawarta w zapasach jednostki zależnej jest wyłączana, aby zapasy wykazać w wartości pierwotnej. Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ nie uwzględniają wyłączeń konsolidacyjnych.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 3, zasady wyłączeń konsolidacyjnych

Pułapka: Częstym błędem jest wyłączanie tylko marży, a nie całych przychodów i kosztów, co prowadzi do zawyżenia wyniku grupy.

Jednostka dominująca posiada 80% udziałów w jednostce zależnej. W skonsolidowanym bilansie udziały niekontrolujące wynoszą 200 000 zł. Jaka jest wartość aktywów netto jednostki zależnej przypadających na udziały niekontrolujące, jeżeli nie występują inne korekty konsolidacyjne?

  1. a) 200 000 zł poprawna
  2. b) 800 000 zł
  3. c) 1 000 000 zł
  4. d) 250 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Udziały niekontrolujące odpowiadają części aktywów netto jednostki zależnej przypadającej na udziały nieposiadane przez jednostkę dominującą. Wartość ta jest bezpośrednio podana w treści pytania jako 200 000 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnych przeliczeń, np. przyjęcia proporcji 20% z 1 000 000 zł lub pomylenia wartości udziałów z wartością aktywów netto.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 3, zasady konsolidacji

Pułapka: Zdający często próbują przeliczać udziały niekontrolujące na podstawie procentu udziałów, zamiast odczytać wartość wprost z treści zadania.

Jednostka dominująca posiada 80% udziałów w jednostce zależnej. Wartość godziwa aktywów netto jednostki zależnej na dzień objęcia kontroli wynosi 1 000 000 zł, a cena nabycia udziałów 900 000 zł. Ustalenie wartości firmy z konsolidacji:

  1. a) 900 000 zł - 80% x 1 000 000 zł = 100 000 zł poprawna
  2. b) 900 000 zł - 1 000 000 zł = -100 000 zł
  3. c) 80% x 1 000 000 zł - 900 000 zł = -100 000 zł
  4. d) 900 000 zł - 20% x 1 000 000 zł = 700 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wartość firmy z konsolidacji to nadwyżka ceny nabycia udziałów nad wartością godziwą nabytych aktywów netto przypadającą na jednostkę dominującą. Obliczenie: 900 000 zł - 0,8 * 1 000 000 zł = 100 000 zł. Dodatnia wartość firmy jest aktywem, ujemna - zyskiem z okazyjnego nabycia.

Podstawa prawna: MSSF 3 Połączenia jednostek; ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 57

Pułapka: Częstym błędem jest porównywanie ceny nabycia z pełną wartością godziwą, bez uwzględnienia udziału większościowego.

Jednostka dominująca posiada 80% udziałów w spółce zależnej. W skonsolidowanym bilansie wykazano wartość firmy z konsolidacji w kwocie 200 000 zł. Jaka część tej wartości firmy przypada na udziały niekontrolujące, jeżeli przyjęto uproszczenie, że wartość firmy jest proporcjonalna do udziałów?

  1. a) 0 zł poprawna
  2. b) 40 000 zł
  3. c) 160 000 zł
  4. d) 200 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wartość firmy z konsolidacji powstaje tylko z części przejętej przez jednostkę dominującą, gdy stosuje się metodę pełną z opcją wyceny udziałów niekontrolujących według wartości godziwej aktywów netto. W uproszczeniu, jeżeli nie podano inaczej, przyjmuje się, że udziały niekontrolujące są wyceniane według wartości aktywów netto, więc wartość firmy nie obejmuje części przypadającej na udziały niekontrolujące. Wskazane 40 000 zł to 20% z 200 000 zł, ale to nie jest poprawne.

Podstawa prawna: MSR 3 Połączenia jednostek, par. 19 i 32

Pułapka: Częstym błędem jest proporcjonalne dzielenie wartości firmy na udziały niekontrolujące, podczas gdy standard wymaga, aby wartość firmy obejmowała tylko część jednostki dominującej.

Jednostka dominująca może NIE sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli łączne dane grupy przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych nie przekroczyły co najmniej dwóch z trzech wielkości. Które to wielkości?

  1. a) Suma aktywów 48 000 000 zł, przychody netto ze sprzedaży 96 000 000 zł, średnioroczne zatrudnienie 250 osób poprawna
  2. b) Suma aktywów 40 000 000 zł, przychody netto ze sprzedaży 80 000 000 zł, średnioroczne zatrudnienie 250 osób
  3. c) Suma aktywów 17 000 000 zł, przychody netto ze sprzedaży 34 000 000 zł, średnioroczne zatrudnienie 250 osób
  4. d) Suma aktywów 33 000 000 zł, przychody netto ze sprzedaży 66 000 000 zł, średnioroczne zatrudnienie 50 osób
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości zwalnia jednostkę dominującą z konsolidacji, jeżeli łączne dane grupy PRZED wyłączeniami konsolidacyjnymi nie przekroczyły dwóch z trzech wielkości: 48 000 000 zł sumy aktywów, 96 000 000 zł przychodów netto i 250 osób średniorocznego zatrudnienia. Wartości 40 000 000 zł i 80 000 000 zł to ten sam próg liczony PO wyłączeniach (pkt 2), a 33 000 000 zł i 66 000 000 zł to progi jednostki małej z art. 3 ust. 1 pkt 1b. Kwoty 17 000 000 zł i 34 000 000 zł obowiązywały przed nowelizacją z 6 grudnia 2024 r.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 56 ust. 1

Pułapka: Progi liczone przed i po wyłączeniach konsolidacyjnych są różne, a oba stoją w tym samym ustępie.

Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Które z poniższych jednostek podporządkowanych może zostać wyłączona z konsolidacji?

  1. a) Jednostka zależna, która działa w innym kraju i ma odmienne przepisy prawa.
  2. b) Jednostka zależna, która ze względu na restrykcje rządowe nie może przekazywać środków pieniężnych jednostce dominującej. poprawna
  3. c) Jednostka zależna, której akcje są notowane na giełdzie.
  4. d) Jednostka zależna, która ma inną walutę funkcjonalną niż jednostka dominująca.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości nie przewiduje wyłączeń z konsolidacji z powodu odmiennych przepisów, notowań na giełdzie czy innej waluty. Wyłączenie jest możliwe, gdy występują istotne długotrwałe ograniczenia uniemożliwiające jednostce dominującej sprawowanie kontroli, np. restrykcje rządowe ograniczające przekazywanie środków.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 1

Pułapka: Uważanie, że każda jednostka zagraniczna może być wyłączona z konsolidacji.

Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe metodą pełną. Wyłączeniu z aktywów i pasywów podlegają:

  1. a) wzajemne należności i zobowiązania między jednostkami grupy kapitałowej poprawna
  2. b) przychody ze sprzedaży na rzecz podmiotów spoza grupy
  3. c) koszty finansowe z tytułu odsetek od kredytów bankowych
  4. d) zapasy zakupione od dostawców zewnętrznych
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Metoda pełna polega na sumowaniu sprawozdań jednostek grupy, a następnie wyłączeniu wszelkich wzajemnych rozliczeń, w tym należności i zobowiązań, przychodów i kosztów oraz zysków niezrealizowanych. Operacje z podmiotami spoza grupy pozostają w sprawozdaniu skonsolidowanym bez zmian.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 56 ust. 1

Pułapka: Zdający często zapominają o wyłączeniu zysków niezrealizowanych przy sprzedaży wewnątrz grupy, skupiając się tylko na należnościach i zobowiązaniach.

Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe na dzień bilansowy jednostki dominującej, ale jednostka zależna ma inny rok obrotowy. W takim przypadku:

  1. a) jednostka zależna sporządza sprawozdanie finansowe na dzień bilansowy jednostki dominującej dla celów konsolidacji
  2. b) włącza się do konsolidacji sprawozdanie jednostki zależnej sporządzone na jej własny dzień bilansowy, bez żadnych korekt
  3. c) jednostka zależna może sporządzić sprawozdanie na własny dzień bilansowy, ale włącza się je z odpowiednimi korektami uwzględniającymi istotne transakcje poprawna
  4. d) konsolidacja jest niemożliwa, dopóki jednostka zależna nie zmieni swojego roku obrotowego
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jeśli rok obrotowy jednostki zależnej różni się od roku obrotowego jednostki dominującej, jednostka zależna sporządza sprawozdanie finansowe na potrzeby konsolidacji na dzień bilansowy jednostki dominującej. Jeżeli nie jest to możliwe, dopuszcza się włączenie sprawozdania jednostki zależnej sporządzonego na jej własny dzień bilansowy, ale pod warunkiem uwzględnienia istotnych transakcji, które miały miejsce między tym dniem a dniem bilansowym jednostki dominującej. Bez korekt nie można włączyć sprawozdania, a konsolidacja nie jest niemożliwa.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 58 ust. 2

Pułapka: Zdający często zakładają, że sprawozdanie jednostki zależnej można włączyć bez korekt, podczas gdy konieczne jest uwzględnienie istotnych transakcji w okresie międzybilansowym.

Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Posiada 60% udziałów w jednostce zależnej. Wartość godziwa aktywów netto jednostki zależnej na dzień nabycia wynosi 5 000 000 zł. Cena nabycia udziałów wyniosła 3 500 000 zł. Jaka będzie wartość firmy z konsolidacji, jeżeli nie występują inne korekty?

  1. a) 500 000 zł poprawna
  2. b) 1 500 000 zł
  3. c) 0 zł
  4. d) 2 500 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wartość firmy to nadwyżka ceny nabycia nad wartością godziwą nabytych aktywów netto. Jednostka dominująca nabyła 60% udziałów, więc wartość godziwa nabytych aktywów netto wynosi 60% * 5 000 000 zł = 3 000 000 zł. Cena nabycia 3 500 000 zł - 3 000 000 zł = 500 000 zł wartości firmy. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego obliczenia proporcji lub pominięcia procentu udziałów.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 3, zasady konsolidacji

Pułapka: Zdający często zapominają o przemnożeniu wartości godziwej aktywów netto przez procent udziałów, co prowadzi do zawyżenia wartości firmy.

Jednostka dominująca sporządzająca skonsolidowane sprawozdanie finansowe metodą pełną, posiadająca 80% udziałów w jednostce zależnej, wyłącza z wyniku finansowego grupy kapitałowej:

  1. a) 100% przychodów i kosztów jednostki zależnej. poprawna
  2. b) 80% przychodów i kosztów jednostki zależnej.
  3. c) 100% przychodów i kosztów jednostki zależnej, ale tylko do wysokości posiadanych udziałów.
  4. d) 80% przychodów i kosztów jednostki zależnej, a pozostałe 20% wykazuje jako udziały niekontrolujące.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Metoda pełna polega na sumowaniu wszystkich pozycji sprawozdań finansowych jednostek grupy, a więc 100% przychodów i kosztów jednostki zależnej wchodzi do skonsolidowanego rachunku zysków i strat. Udziały niekontrolujące wykazuje się w kapitale własnym, a nie w rachunku zysków i strat.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 1

Pułapka: Błędne proporcjonalne sumowanie przychodów i kosztów w metodzie pełnej.

Jednostka stosująca MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe ujawnia w sprawozdaniu finansowym informacje o:

  1. a) metodach wyceny, okresach użytkowania i wartościach bilansowych brutto. poprawna
  2. b) wszystkich szczegółach umów leasingu operacyjnego, bez względu na ich istotność.
  3. c) wyłącznie o wartości bilansowej netto środków trwałych.
  4. d) wyłącznie o wartości początkowej i umorzeniu, bez podawania metod amortyzacji.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: MSR 16 wymaga ujawnienia m.in. metod wyceny, okresów użytkowania lub stawek amortyzacji, wartości bilansowej brutto oraz umorzenia. Informacje o leasingu operacyjnym ujawnia się zgodnie z MSSF 16, a nie MSR 16, i tylko w zakresie istotnym.

Podstawa prawna: MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe

Pułapka: Mylenie wymogów ujawnień z MSR 16 z wymogami MSSF 16.

Jednostka stosująca MSSF 15 Przychody z umów z klientami otrzymuje zaliczkę na poczet dostawy towarów, która ma nastąpić w przyszłym roku. Jak powinna ująć tę zaliczkę na dzień jej otrzymania?

  1. a) Jako przychód przyszłych okresów w zobowiązaniach.
  2. b) Jako zobowiązanie z tytułu umowy (contract liability). poprawna
  3. c) Jako rozliczenia międzyokresowe przychodów, ale tylko wtedy, gdy dostawa nastąpi w ciągu 12 miesięcy.
  4. d) Jako przychód bieżącego okresu, jeżeli zaliczka jest bezzwrotna.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: MSSF 15 nakazuje ujmować otrzymane zaliczki od klientów jako zobowiązanie z tytułu umowy, które jest ujmowane jako przychód dopiero po spełnieniu zobowiązania do wykonania świadczenia. Niezależnie od terminu dostawy, zaliczka nie jest przychodem, a przychody przyszłych okresów to pojęcie z ustawy o rachunkowości, nie z MSSF.

Podstawa prawna: MSSF 15 Przychody z umów z klientami, par. 106

Pułapka: Częstym błędem jest klasyfikowanie zaliczek jako przychodów przyszłych okresów, podczas gdy MSSF 15 wymaga prezentacji jako zobowiązanie z tytułu umowy.

Kiedy jednostka dominująca może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku konsolidacji, zgodnie z ustawą o rachunkowości?

  1. a) Gdy na dzień bilansowy roku poprzedzającego łączne dane jednostki dominującej i jednostek zależnych nie przekraczają dwóch z trzech wielkości: 25 000 000 zł w przypadku sumy aktywów, 50 000 000 zł w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz 250 osób w przypadku średniorocznego zatrudnienia.
  2. b) Gdy jednostka dominująca jest jednostką zależną od innej jednostki dominującej, która sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmujące tę jednostkę i jej jednostki zależne, a jednostka dominująca niższego szczebla nie jest emitentem papierów wartościowych. poprawna
  3. c) Gdy jednostka dominująca posiada mniej niż 50% udziałów w jednostce zależnej i nie sprawuje nad nią kontroli.
  4. d) Gdy jednostka dominująca jest w trakcie likwidacji.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości (art. 56) przewiduje zwolnienie z konsolidacji m.in. dla jednostek dominujących, które same są jednostkami zależnymi, pod warunkiem że ich sprawozdanie jest objęte skonsolidowanym sprawozdaniem jednostki wyższego szczebla i nie są emitentami. Pozostałe opcje są nieprawdziwe - limity są inne, a brak kontroli lub likwidacja nie zwalnia z obowiązku.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 56 ust. 1

Pułapka: Często myli się progi zwolnień z progiem obowiązku badania sprawozdania - w tym przypadku chodzi o progi określone w art. 56, a nie w art. 64.

Która jednostka ma obowiązek sporządzać skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR?

  1. a) Jednostka dominująca, która sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe, a jej papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym. poprawna
  2. b) Jednostka dominująca, której przychody netto ze sprzedaży za poprzedni rok obrotowy przekroczyły równowartość 2 500 000 euro.
  3. c) Jednostka dominująca, która jest jednostką małą i nie podlega obowiązkowi badania sprawozdania finansowego.
  4. d) Jednostka dominująca, która posiada udziały w jednostce zależnej, ale nie ma obowiązku konsolidacji ze względu na zwolnienie.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 1606/2002, oraz banków sporządza się zgodnie z MSR. Wskazana odpowiedź jest poprawna, ponieważ dotyczy emitentów na rynku regulowanym. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do kryteriów przychodowych, zwolnień lub braku obowiązku konsolidacji, które nie nakładają obowiązku stosowania MSR.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 5

Pułapka: Zdający często mylą obowiązek stosowania MSR z kryterium przychodowym lub zwolnieniami z konsolidacji, podczas gdy kluczowy jest status emitenta na rynku regulowanym.

Która z poniższych jednostek jest zwolniona z obowiązku konsolidacji na podstawie ustawy o rachunkowości?

  1. a) Jednostka dominująca, która jest jednostką mikro i nie ma jednostek zależnych.
  2. b) Jednostka dominująca, której wszystkie jednostki zależne są nieistotne dla rzetelnego i jasnego obrazu grupy kapitałowej. poprawna
  3. c) Jednostka dominująca, która posiada mniej niż 50% głosów w jednostce zależnej.
  4. d) Jednostka dominująca, która sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości przewiduje zwolnienie z konsolidacji, jeżeli jednostki zależne są nieistotne dla rzetelnego i jasnego obrazu grupy kapitałowej, pod warunkiem że łącznie nie wpływają one na realizację obowiązku. Pozostałe odpowiedzi są błędne: jednostka mikro bez zależnych nie ma obowiązku, ale również nie jest to zwolnienie; posiadanie mniej niż 50% głosów może oznaczać brak kontroli, ale nie jest to zwolnienie z konsolidacji, a stosowanie MSR nie zwalnia z konsolidacji.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 56 ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie braku kontroli ze zwolnieniem z konsolidacji, podczas gdy zwolnienie dotyczy istotności jednostek zależnych.

Która z poniższych jednostek ma obowiązek sporządzać skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR?

  1. a) Jednostka dominująca, która nie jest emitentem i której papiery wartościowe nie są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym.
  2. b) Bank będący jednostką dominującą, niezależnie od tego, czy jego papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym. poprawna
  3. c) Jednostka dominująca niższego szczebla, której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie zgodnie z ustawą.
  4. d) Jednostka dominująca, która podlega badaniu ustawowemu i spełnia kryteria wielkościowe z art. 64 ust. 1 ustawy.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, skonsolidowane sprawozdania finansowe banków oraz emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym sporządza się zgodnie z MSR. Pozostałe wskazane jednostki nie mają takiego obowiązku, chyba że dobrowolnie zdecydują o stosowaniu MSR w przypadkach przewidzianych ustawą.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 5

Pułapka: Najczęściej mylony jest obowiązek stosowania MSR dla emitentów z możliwością stosowania dla jednostek dominujących niższego szczebla.

Która z poniższych jednostek ma obowiązek sporządzania rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego na podstawie ustawy o rachunkowości?

  1. a) Jednostka dominująca niższego szczebla, której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR
  2. b) Jednostka dominująca mająca siedzibę na terytorium RP, która nie jest emitentem papierów wartościowych poprawna
  3. c) Jednostka dominująca, która jest bankiem, ale nie jest emitentem papierów wartościowych
  4. d) Jednostka dominująca mająca siedzibę na terytorium RP, której wszystkie jednostki zależne są nieistotne dla rzetelnego i jasnego obrazu grupy kapitałowej
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jednostka dominująca mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium RP ma obowiązek sporządzania rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej. Jednostki dominujące niższego szczebla, których jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie zgodnie z MSR, mogą być zwolnione z obowiązku konsolidacji, jeśli spełniają warunki określone w ustawie. Banki, które nie są emitentami, nie muszą sporządzać skonsolidowanego sprawozdania zgodnie z MSR, ale nadal mają obowiązek konsolidacji na podstawie ustawy. Jeśli wszystkie jednostki zależne są nieistotne, grupa może być zwolniona z konsolidacji, ale nie jest to automatyczny obowiązek.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 1

Pułapka: Zdający często mylą obowiązek konsolidacji z możliwością zwolnienia, gdy jednostki zależne są nieistotne - zwolnienie to wymaga spełnienia dodatkowych warunków, a nie jest automatyczne.

Która z poniższych jednostek ma obowiązek sporządzania sprawozdania finansowego zgodnie z MSR?

  1. a) Spółka z o.o. niebędąca emitentem, której skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza jednostka dominująca zgodnie z MSR
  2. b) Emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym EOG poprawna
  3. c) Jednostka mała, która dobrowolnie zdecydowała o stosowaniu MSR
  4. d) Oddział przedsiębiorcy zagranicznego, którego jednostka macierzysta sporządza sprawozdanie zgodnie z MSR
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym oraz banków sporządza się zgodnie z MSR. Pozostałe podmioty mogą stosować MSR dobrowolnie po decyzji organu zatwierdzającego, ale nie mają takiego obowiązku.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 5

Pułapka: Zdający mylą obligatoryjne stosowanie MSR z możliwością ich dobrowolnego wyboru.

Która z poniższych jednostek może sporządzać sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR na podstawie art. 45 ust. 1a ustawy o rachunkowości?

  1. a) Emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym w Polsce poprawna
  2. b) Jednostka wchodząca w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie zgodnie z MSR
  3. c) Jednostka będąca podatnikiem krajowego podatku wyrównawczego
  4. d) Oddział przedsiębiorcy zagranicznego, którego przedsiębiorca sporządza sprawozdanie zgodnie z MSR
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 45 ust. 1a ustawy o rachunkowości dotyczy emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych EOG. Pozostałe przypadki są uregulowane w innych przepisach (ust. 1b, 1ba, 1e).

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 45 ust. 1a

Pułapka: Należy rozróżniać różne podstawy prawne - art. 45 ust. 1a dotyczy tylko emitentów, a nie innych jednostek, które mają odrębne podstawy.

Która z poniższych różnic między ustawą o rachunkowości a MSR dotyczy wyceny zapasów?

  1. a) Ustawa dopuszcza wycenę zapasów według cen sprzedaży netto, a MSR 2 wymaga wyłącznie ceny nabycia.
  2. b) Ustawa o rachunkowości dopuszcza metodę LIFO, a MSR 2 jej zabrania. poprawna
  3. c) Ustawa wymaga ujęcia odpisów aktualizujących zapasy, a MSR 2 ich nie przewiduje.
  4. d) MSR 2 wymaga przeszacowania zapasów do wartości godziwej na każdy dzień bilansowy.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 34 ust. 4 ustawy o rachunkowości wymienia cztery metody rozchodu zapasów, w tym metodę ostatnie przyszło - pierwsze wyszło (LIFO). MSR 2 tej metody nie dopuszcza. Pozostałe zdania są nieprawdziwe: obie regulacje wyceniają zapasy w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia z ograniczeniem do ceny sprzedaży netto, obie przewidują odpisy aktualizujące, a żadna nie wymaga wyceny zapasów w wartości godziwej.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 4; MSR 2 Zapasy

Pułapka: Kierunek zakazu jest odwrotny, niż podpowiada intuicja: to standard międzynarodowy jest tu surowszy.

Która z poniższych różnic między ustawą o rachunkowości a MSR w zakresie zapasów jest prawdziwa?

  1. a) Ustawa o rachunkowości dopuszcza wycenę zapasów metodą LIFO, a MSR jej zakazują.
  2. b) MSR 2 zabrania stosowania metody LIFO do wyceny zapasów, a ustawa o rachunkowości jej nie zabrania. poprawna
  3. c) MSR 2 dopuszcza metodę LIFO, a ustawa o rachunkowości jej zabrania.
  4. d) Zarówno ustawa o rachunkowości, jak i MSR 2 dopuszczają metodę LIFO.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z MSR 2, metoda LIFO jest zabroniona. Ustawa o rachunkowości nie zawiera zakazu stosowania LIFO, choć w praktyce jest rzadko stosowana. Pozostałe odpowiedzi są nieprawdziwe, ponieważ MSR 2 nie dopuszcza LIFO, a ustawa nie zabrania.

Podstawa prawna: MSR 2 Zapasy

Pułapka: Uważanie, że ustawa o rachunkowości zabrania LIFO, podczas gdy to MSR zakazują.

Która z poniższych sytuacji uprawnia jednostkę dominującą do zwolnienia z obowiązku konsolidacji?

  1. a) Jednostka zależna jest istotna, ale jednostka dominująca ma trudności finansowe.
  2. b) Udziały jednostki dominującej w jednostce zależnej zostały nabyte wyłącznie w celu ich późniejszego zbycia. poprawna
  3. c) Jednostka zależna prowadzi działalność w branży regulowanej.
  4. d) Jednostka dominująca jest jednostką mikro w rozumieniu ustawy o rachunkowości.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości przewiduje zwolnienie z konsolidacji, gdy udziały jednostki dominującej w jednostce zależnej zostały nabyte wyłącznie w celu ich zbycia, a jednostka nie została wcześniej objęta konsolidacją. Pozostałe sytuacje nie stanowią podstawy zwolnienia.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 58 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Trudności finansowe czy regulacje branżowe nie są wystarczające do zwolnienia; liczy się tylko charakter nabycia udziałów.

Które stwierdzenie dotyczące wyceny zapasów jest zgodne z MSR 2 Zapasy, a jednocześnie odbiega od typowych zasad wynikających z ustawy o rachunkowości?

  1. a) Zapasy wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia nie wyższych od ceny sprzedaży netto możliwej do uzyskania. poprawna
  2. b) Do ceny nabycia zapasów wlicza się wszystkie koszty zakupu, w tym również koszty transportu i załadunku.
  3. c) Wartość zapasów można ustalić metodą LIFO, jeżeli prowadzi to do bardziej wiernego odzwierciedlenia sytuacji majątkowej.
  4. d) Wartość zapasów wycenia się zawsze w wartości godziwej, niezależnie od ich rodzaju i przeznaczenia.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: MSR 2 wymaga wyceny zapasów w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, ale z ograniczeniem do ceny sprzedaży netto możliwej do uzyskania (ceny rynkowej pomniejszonej o koszty wykończenia i sprzedaży). W praktyce polskiej zapasy wycenia się w koszcie wytworzenia, a odpisy aktualizujące stosuje się, ale nie mówi się o takim limicie. LIFO jest zabronione w MSR, a wartość godziwa dotyczy głównie aktywów finansowych.

Podstawa prawna: MSR 2 Zapasy, par. 9-10

Pułapka: Zdający często mylnie utożsamiają MSR z dowolnością wyceny, podczas gdy LIFO jest zakazane, a wartość godziwa nie jest podstawą wyceny zapasów.

Które z poniższych elementów wchodzi w skład skonsolidowanego sprawozdania finansowego?

  1. a) Bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa
  2. b) Bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych, zestawienie zmian w kapitale własnym, informacja dodatkowa poprawna
  3. c) Bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych
  4. d) Bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale własnym
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z ustawą o rachunkowości składa się z: skonsolidowanego bilansu, skonsolidowanego rachunku zysków i strat, skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych, skonsolidowanego zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz informacji dodatkowej. Pozostałe wymienione zestawy pomijają co najmniej jeden z tych elementów.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 2

Pułapka: Niektórzy zdający pomijają zestawienie zmian w kapitale własnym lub informację dodatkową, myląc skład sprawozdania skonsolidowanego ze sprawozdaniem jednostkowym.

Które z poniższych jednostek ma obowiązek sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSR?

  1. a) Jednostka dominująca, która jest emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym EOG, mająca siedzibę w Polsce poprawna
  2. b) Jednostka dominująca, która jest bankiem krajowym, ale nie jest emitentem papierów wartościowych
  3. c) Jednostka dominująca, która nie jest emitentem, ale jej jednostka zależna jest emitentem
  4. d) Jednostka dominująca, która dobrowolnie zdecydowała się na stosowanie MSR w swoim jednostkowym sprawozdaniu
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Obowiązek sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSR dotyczy emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym EOG oraz banków (art. 55 ust. 5 ustawy o rachunkowości). Pozostałe podmioty mogą stosować MSR dobrowolnie, ale nie mają takiego obowiązku.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 5

Pułapka: Zdający często mylą obowiązek z możliwością - banki mają obowiązek, ale tylko te, które są emitentami, mają obowiązek stosowania MSR, a pozostałe mogą stosować.

Które z poniższych jednostek ma obowiązek sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSR?

  1. a) Jednostka dominująca, której akcje są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w Polsce. poprawna
  2. b) Jednostka dominująca, która nie jest emitentem, ale jej jednostka zależna jest emitentem.
  3. c) Jednostka dominująca, która jest emitentem zamierzającym ubiegać się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym.
  4. d) Jednostka dominująca, która jest bankiem i sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Obowiązek stosowania MSR przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego dotyczy emitentów papierów wartościowych, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 1606/2002, oraz banków. Emitenci zamierzający ubiegać się o dopuszczenie do obrotu mają możliwość, a nie obowiązek, stosowania MSR. Jednostki zależne nie mają wpływu na obowiązek jednostki dominującej.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 5

Pułapka: Mylenie obowiązku z możliwością stosowania MSR przez emitentów zamierzających ubiegać się o dopuszczenie do obrotu.

Które z poniższych jednostek są zobowiązane do sporządzania sprawozdania finansowego zgodnie z MSR?

  1. a) Spółki, których papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, oraz banki. poprawna
  2. b) Jednostki małe, które nie są emitentami papierów wartościowych.
  3. c) Wszystkie jednostki sektora finansów publicznych.
  4. d) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które nie są emitentami.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 55 ust. 5 ustawy o rachunkowości, skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 1606/2002, oraz banków sporządza się zgodnie z MSR. Pozostałe wymienione podmioty nie mają takiego obowiązku; jednostki małe i spółki prywatne mogą, ale nie muszą stosować MSR.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 5

Pułapka: Zdający często mylą obowiązkowe stosowanie MSR z możliwością wyboru, która przysługuje niektórym jednostkom.

Które z poniższych spółek ma obowiązek sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSR?

  1. a) Spółka, której papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ale nie jest bankiem. poprawna
  2. b) Spółka, która jest jednostką dominującą i korzysta ze zwolnienia z konsolidacji ze względu na nieistotność danych.
  3. c) Spółka, która jest jednostką dominującą i wszystkie jednostki zależne są nieistotne dla rzetelnego obrazu grupy.
  4. d) Spółka, która jest jednostką dominującą i nie spełnia warunków do zwolnienia z konsolidacji.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych, o których mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1606/2002, oraz banków sporządza się zgodnie z MSR. Pozostałe spółki dominujące mogą stosować MSR tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie, ale nie mają takiego obowiązku.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 5

Pułapka: Zdający często mylą obowiązek stosowania MSR przez emitentów ze zwolnieniami z konsolidacji.

Które z poniższych sprawozdań finansowych mogą być sporządzane zgodnie z MSR na mocy ustawy o rachunkowości?

  1. a) Sprawozdanie finansowe jednostki wchodzącej w skład grupy kapitałowej, gdzie jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR poprawna
  2. b) Sprawozdanie finansowe jednostki, która nie jest emitentem i nie należy do grupy kapitałowej
  3. c) Sprawozdanie finansowe jednostki sektora finansów publicznych
  4. d) Sprawozdanie finansowe jednostki małej, która nie jest emitentem i nie należy do grupy kapitałowej
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości w art. 45 ust. 1b zezwala na sporządzanie sprawozdań finansowych jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR. Jednostki spoza grupy kapitałowej, które nie są emitentami, nie mają takiej możliwości. Jednostki sektora finansów publicznych są zobowiązane do stosowania ustawy o rachunkowości i nie mogą stosować MSR do sprawozdań jednostkowych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 45 ust. 1b

Pułapka: Zdający często myślą, że każda jednostka może dobrowolnie stosować MSR, a tymczasem ustawa ogranicza to do określonych przypadków, takich jak emitenci czy jednostki z grupy kapitałowej stosującej MSR.

Które z poniższych sprawozdań finansowych sporządza się obowiązkowo zgodnie z MSR, a nie według ustawy o rachunkowości?

  1. a) Sprawozdanie finansowe spółki z o.o., której przychody netto ze sprzedaży za poprzedni rok obrotowy wyniosły 3 000 000 euro.
  2. b) Skonsolidowane sprawozdanie finansowe emitenta papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym. poprawna
  3. c) Roczne sprawozdanie finansowe jednostki wchodzącej w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie zgodnie z MSR.
  4. d) Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostki dominującej niższego szczebla, której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza sprawozdanie skonsolidowane zgodnie z MSR.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Obowiązek stosowania MSR dotyczy skonsolidowanych sprawozdań finansowych emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym oraz banków (art. 55 ust. 5 ustawy o rachunkowości). Pozostałe przypadki to sytuacje, w których stosowanie MSR jest jedynie możliwe, a decyzję podejmuje organ zatwierdzający.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 55 ust. 5

Pułapka: Łatwo pomylić obowiązek z możliwością - w przypadku spółek z o.o. o przychodach powyżej progu nadal stosuje się ustawę, a nie MSR.

W poradniku

Konsolidacja i MSR: obowiązki, metody, wyłączenia

Progi zwolnienia z konsolidacji, wartość firmy jednostek podporządkowanych, kapitały mniejszości oraz data, od której MSR 1 ustępuje MSSF 18.

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.