Przejdź do treści
Bilansjusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Zapasy, materiały i obrót towarowy

Rzeczowe aktywa obrotowe: materiały, produkty w toku, półprodukty, produkty gotowe, towary. Wycena na dzień nabycia i na dzień bilansowy, cena nabycia a cena zakupu. Metody rozchodu: średnia ważona, FIFO, LIFO, szczegółowa identyfikacja - z zastrzeżeniem, że MSR 2 zakazuje LIFO. Odchylenia od cen ewidencyjnych, odpisy aktualizujące wartość zapasów, ewidencja obrotu towarowego w cenach zakupu i sprzedaży.

Blok II programu: Rachunkowość finansowa. W tej dziedzinie mamy 66 pytań. Materiał służy ścieżkom: SKwP, biegły rewident, technik rachunkowości.

Która z poniższych metod wyceny rozchodu zapasów jest niedopuszczalna w świetle MSR 2, mimo że polska ustawa o rachunkowości ją dopuszcza?

  1. a) Metoda średniej ważonej
  2. b) Metoda FIFO
  3. c) Metoda LIFO poprawna
  4. d) Metoda szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: MSR 2 wprost zakazuje stosowania metody LIFO do wyceny rozchodu zapasów, podczas gdy ustawa o rachunkowości w art. 34 ust. 4 dopuszcza tę metodę. Pozostałe metody, czyli średnia ważona, FIFO i szczegółowa identyfikacja, są dozwolone zarówno w prawie polskim, jak i w MSSF.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 4; MSR 2

Pułapka: Zdający często mylą, że skoro ustawa dopuszcza LIFO, to jest ono również dopuszczalne w MSSF - to częsta pułapka.

Na dzień 31 grudnia jednostka posiada zapas materiału, którego cena nabycia wynosi 100 000 zł. Cena sprzedaży netto wynosi 80 000 zł. Jaki odpis aktualizujący należy utworzyć i gdzie go zaksięgować?

  1. a) 20 000 zł, na pozostałe koszty operacyjne. poprawna
  2. b) 20 000 zł, na koszty sprzedaży.
  3. c) 20 000 zł, na koszty ogólnego zarządu.
  4. d) 20 000 zł, na koszty finansowe.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 34 ust. 5, odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników aktywów obrotowych dokonane w związku z utratą ich wartości oraz wynikające z wyceny według cen sprzedaży netto zamiast według cen nabycia, albo zakupu, albo kosztów wytworzenia - zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych. Obliczenie: 100 000 - 80 000 = 20 000 zł. Pozostałe wskazania dotyczą innych pozycji kosztów.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 5

Pułapka: Wpisanie odpisu do kosztów sprzedaży lub ogólnego zarządu jest częstym błędem - ustawa wyraźnie wskazuje pozostałe koszty operacyjne.

Na dzień bilansowy jednostka wycenia towary w cenie nabycia. Cena nabycia wynosi 8 000 zł, a cena sprzedaży netto - 7 500 zł. Jaka wartość towarów zostanie wykazana w bilansie?

  1. a) 8 000 zł
  2. b) 7 500 zł poprawna
  3. c) 7 000 zł
  4. d) 500 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 6 rzeczowe składniki aktywów obrotowych wycenia się w cenie nabycia nie wyższej niż cena sprzedaży netto na dzień bilansowy. Skoro cena sprzedaży netto jest niższa, należy dokonać odpisu aktualizującego do 7 500 zł. Pozostałe kwoty nie uwzględniają zasady ostrożności.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 6

Pułapka: Zdający często pozostawiają wartość wyższą od ceny sprzedaży netto, ignorując zasadę ostrożności.

Przedsiębiorstwo nabyło materiały za kwotę 10 000 zł netto, z rabatem 5% i kosztem transportu 600 zł. Jaką wartość początkową materiałów ujmie się w księgach, jeśli podatek VAT jest odliczany?

  1. a) 10 000 zł
  2. b) 10 100 zł poprawna
  3. c) 10 600 zł
  4. d) 9 500 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Cena nabycia to cena zakupu pomniejszona o rabaty i powiększona o koszty bezpośrednie, takie jak transport. Obliczenie: 10 000 zł - 500 zł (5% rabatu) + 600 zł transportu = 10 100 zł. VAT nie wchodzi do ceny nabycia, gdyż podlega odliczeniu.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 2

Pułapka: Częstym błędem jest pomijanie rabatu lub doliczanie VAT, a także nieuwzględnianie kosztów transportu.

Przedsiębiorstwo stosuje metodę FIFO do wyceny rozchodu towarów. Stan początkowy: 100 szt. po 10 zł. Zakupiono 200 szt. po 12 zł. Sprzedano 250 szt. Jaka jest wartość końcowego stanu zapasów?

  1. a) 600 zł poprawna
  2. b) 500 zł
  3. c) 550 zł
  4. d) 300 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przy FIFO rozchód obejmuje najpierw 100 szt. po 10 zł, a następnie 150 szt. z drugiej dostawy po 12 zł. Pozostaje 50 szt. z drugiej dostawy, czyli 50 x 12 zł = 600 zł. Pozostałe wartości nie uwzględniają prawidłowej kolejności rozchodu.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 4 pkt 2

Pułapka: Częstym błędem jest wyliczanie wartości rozchodu, a nie stanu końcowego, lub pomylenie FIFO z LIFO.

Spółka produkcyjna wytwarza wyroby gotowe, które składowane są w magazynie. Koszt wytworzenia jednego wyrobu wynosi 20 zł, a cena sprzedaży netto na dzień bilansowy to 18 zł. Na stanie jest 1 000 wyrobów. Jaką wartość wyrobów gotowych wykaże spółka w bilansie?

  1. a) 18 000 zł poprawna
  2. b) 20 000 zł
  3. c) 19 000 zł
  4. d) 16 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 6, rzeczowe aktywa obrotowe wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, ale nie wyżej niż cena sprzedaży netto. Ponieważ cena sprzedaży netto (18 zł) jest niższa od kosztu wytworzenia (20 zł), należy dokonać odpisu do ceny sprzedaży netto. Wartość zapasu to 1 000 szt. * 18 zł = 18 000 zł. Pozostałe wartości wynikają z przyjęcia kosztu wytworzenia bez odpisu, średniej arytmetycznej lub błędnego przeliczenia.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 6 oraz art. 34 ust. 5

Pułapka: Zdający często zapominają o zasadzie ostrożności i nie dokonują odpisu aktualizującego, gdy cena sprzedaży netto jest niższa od kosztu wytworzenia.

Spółka stosująca MSR 2 wycenia zapasy na dzień bilansowy. Która metoda rozchodu jest zabroniona przez ten standard?

  1. a) Metoda szczegółowej identyfikacji.
  2. b) Metoda FIFO.
  3. c) Metoda LIFO. poprawna
  4. d) Metoda średniej ważonej.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z MSR 2 metoda LIFO jest zabroniona, ponieważ nie odzwierciedla rzeczywistego przepływu zapasów. Metoda szczegółowej identyfikacji, FIFO i średniej ważonej są dopuszczone, przy czym szczegółowa identyfikacja jest stosowana w określonych przypadkach. Ustawa o rachunkowości dopuszcza LIFO, ale MSR 2 jej zakazuje.

Podstawa prawna: MSR 2

Pułapka: Pytanie sprawdza znajomość różnic między polską ustawą a MSR - w polskiej ustawie LIFO jest dozwolone.

Spółka stosuje do rozchodu zapasów metodę FIFO. Oznacza to, że rozchód składnika aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach) tych składników, które jednostka:

  1. a) nabyła lub wytworzyła jako ostatnie
  2. b) nabyła lub wytworzyła jako pierwsze poprawna
  3. c) przeznaczyła do sprzedaży w danym okresie
  4. d) ma w magazynie na dzień bilansowy
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Metoda FIFO (first-in, first-out) polega na przyjęciu, że rozchód składnika aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach) tych składników, które jednostka najwcześniej nabyła lub wytworzyła. Jest to jedna z metod dopuszczonych w art. 34 ust. 4 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Odpowiedź wskazująca na składniki nabyte jako ostatnie opisuje metodę LIFO, a pozostałe nie odzwierciedlają istoty FIFO.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 4 pkt 2

Pułapka: Zdający często mylą FIFO z LIFO, dlatego należy zwracać uwagę na kolejność nabycia lub wytworzenia.

Spółka stosuje do wyceny rozchodu towarów metodę FIFO. Na stanie na dzień 1 marca było 100 sztuk towaru A po 10 zł/szt. oraz 50 sztuk po 12 zł/szt. W marcu dokonano zakupu 200 sztuk po 14 zł/szt. i sprzedano 250 sztuk. Jaka jest wartość rozchodu towarów?

  1. a) 3 100 zł poprawna
  2. b) 3 200 zł
  3. c) 2 800 zł
  4. d) 3 000 zł
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przy FIFO rozchód wycenia się kolejno po cenach najwcześniej nabytych składników: 100 szt. po 10 zł (1 000 zł), 50 szt. po 12 zł (600 zł), a następnie 100 szt. z zakupu po 14 zł (1 400 zł). Suma: 1 000 zł + 600 zł + 1 400 zł = 3 000 zł. Pozostałe wartości wynikają z błędnego pominięcia części partii, zastosowania średniej ważonej albo przyjęcia złej kolejności.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 4 pkt 2

Pułapka: Zdający często zapominają o wyczerpaniu pierwszej partii przed przejściem do kolejnej.

W jednostce handlowej prowadzącej ewidencję towarów w cenach zakupu, na dzień bilansowy stwierdzono, że cena sprzedaży netto towaru jest niższa od ceny zakupu. W związku z tym jednostka powinna:

  1. a) dokonać odpisu aktualizującego wartość towarów i zaliczyć go do pozostałych kosztów operacyjnych poprawna
  2. b) dokonać odpisu aktualizującego i zaliczyć go do kosztów finansowych
  3. c) zwiększyć cenę zakupu o różnicę i wykazać jako przychód
  4. d) nie dokonywać żadnych zapisów, ponieważ cena zakupu jest wiążąca
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 6 i art. 34 ust. 5 ustawy o rachunkowości, w przypadku gdy cena sprzedaży netto jest niższa od ceny nabycia, jednostka dokonuje odpisu aktualizującego, który zalicza do pozostałych kosztów operacyjnych. Pozostałe opcje błędnie przypisują koszt do innych kategorii lub sugerują brak korekty.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 6 i art. 34 ust. 5

Pułapka: Częstym błędem jest zaliczenie odpisu do kosztów finansowych lub pomijanie obowiązku aktualizacji, gdy cena sprzedaży netto spadnie poniżej ceny nabycia.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości, rzeczowe składniki aktywów obrotowych wycenia się na dzień bilansowy według cen nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od ich cen sprzedaży netto. Co oznacza „cena sprzedaży netto” w tym kontekście?

  1. a) Cena rynkowa składnika aktywów pomniejszona o koszty wykończenia i koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku poprawna
  2. b) Cena nabycia powiększona o marżę
  3. c) Cena zakupu powiększona o koszty transportu
  4. d) Cena ewidencyjna przyjęta w polityce rachunkowości
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Cena sprzedaży netto to szacowana cena możliwa do uzyskania ze sprzedaży składnika aktywów w normalnym toku działalności, pomniejszona o szacowane koszty wykończenia i koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Pozostałe definicje odnoszą się do innych kategorii wyceny (cena nabycia, cena zakupu, cena ewidencyjna) i nie są zgodne z ustawą.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 6 oraz definicja ceny sprzedaży netto (art. 28 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 29)

Pułapka: Zdający mylą cenę sprzedaży netto z ceną rynkową bez korekty o koszty doprowadzenia sprzedaży do skutku.

Zgodnie z MSR 2, do wyceny rozchodu zapasów NIE można zastosować metody:

  1. a) ceny przeciętnej (średniej ważonej)
  2. b) FIFO (pierwsze weszło, pierwsze wyszło)
  3. c) LIFO (ostatnie weszło, pierwsze wyszło) poprawna
  4. d) szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: MSR 2 wprost zakazuje stosowania metody LIFO do wyceny rozchodu zapasów, podczas gdy polska ustawa o rachunkowości dopuszcza tę metodę. Pozostałe metody, tj. cena przeciętna, FIFO oraz szczegółowa identyfikacja, są dopuszczone zarówno w MSR 2, jak i w ustawie o rachunkowości. Pytanie sprawdza znajomość różnic między regulacjami.

Podstawa prawna: MSR 2 Zapasy

Pułapka: Zdający często zakładają, skoro LIFO jest w polskiej ustawie, że jest dopuszczone również w MSSF, co jest błędne.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, cena nabycia składnika aktywów obejmuje:

  1. a) cenę zakupu powiększoną o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem do używania, pomniejszoną o rabaty i opusty. poprawna
  2. b) cenę zakupu powiększoną o podatek od towarów i usług, jeśli jest on odliczany.
  3. c) cenę zakupu powiększoną o wszystkie koszty pośrednie zakupu, bez pomniejszania o rabaty.
  4. d) cenę zakupu powiększoną o koszty transportu, ale bez kosztów załadunku i składowania.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości definiuje cenę nabycia jako cenę zakupu powiększoną o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika do używania (w tym transport, załadunek, składowanie), a obniżoną o rabaty, opusty i podobne zmniejszenia. Podatek od towarów i usług podlegający odliczeniu nie wchodzi do ceny nabycia. Pozostałe warianty zawierają elementy sprzeczne z definicją, np. uwzględnienie VAT odliczanego lub pominięcie rabatów.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 2

Pułapka: Częstym błędem jest doliczanie VAT odliczanego do ceny nabycia lub pomijanie rabatów przy jej ustalaniu.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jednostka może prowadzić ewidencję ilościowo-wartościową dla rzeczowych składników aktywów obrotowych, w której dla każdego składnika ujmuje się obroty i stany:

  1. a) w jednostkach naturalnych i pieniężnych. poprawna
  2. b) wyłącznie w jednostkach naturalnych.
  3. c) wyłącznie w jednostkach pieniężnych.
  4. d) w jednostkach naturalnych, a wartość stanu wycenia się tylko na koniec roku obrotowego.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 17 ust. 2 pkt 1 ustawy o rachunkowości określa ewidencję ilościowo-wartościową jako taką, w której dla każdego składnika ujmuje się obroty i stany w jednostkach naturalnych i pieniężnych. Pozostałe warianty opisują inne metody ewidencji, np. ilościową lub wartościową, które są również dopuszczone, ale nie odpowiadają definicji ewidencji ilościowo-wartościowej.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 17 ust. 2 pkt 1

Pułapka: Zdający mylą poszczególne metody ewidencji: ilościowo-wartościową, ilościową i wartościową, które mają różne zasady prowadzenia.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jednostka może prowadzić ewidencję wartościową obrotów i stanów towarów dla punktów obrotu detalicznego lub miejsc składowania, której przedmiotem zapisów są tylko przychody, rozchody i stany całego zapasu. Która z metod jest opisana?

  1. a) Ewidencja ilościowo-wartościowa
  2. b) Ewidencja ilościowa obrotów i stanów
  3. c) Ewidencja wartościowa obrotów i stanów poprawna
  4. d) Odpisywanie w koszty wartości materiałów i towarów na dzień ich zakupu
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 17 ust. 2 pkt 3 ustawy o rachunkowości przewiduje ewidencję wartościową obrotów i stanów towarów oraz opakowań, prowadzoną dla punktów obrotu detalicznego lub miejsc składowania, której przedmiotem są tylko przychody, rozchody i stany całego zapasu. Pozostałe opcje opisują inne metody: ilościowo-wartościową (pkt 1), ilościową (pkt 2) i odpisywanie w koszty (pkt 4).

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 17 ust. 2 pkt 3

Pułapka: Zdający mylą ewidencję wartościową obrotów i stanów z ewidencją ilościową lub ilościowo-wartościową, nie zwracając uwagi na szczegóły definicji.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jednostka może prowadzić konta ksiąg pomocniczych dla rzeczowych składników aktywów obrotowych, stosując ewidencję wartościową obrotów i stanów towarów oraz opakowań dla punktów obrotu detalicznego lub miejsc składowania. Czym charakteryzuje się ta metoda?

  1. a) Polega na prowadzeniu ewidencji ilościowo-wartościowej dla każdego składnika zapasu.
  2. b) Polega na prowadzeniu ewidencji ilościowej obrotów i stanów wyłącznie w jednostkach naturalnych.
  3. c) Polega na prowadzeniu ewidencji tylko przychodów, rozchodów i stanów całego zapasu w ujęciu wartościowym, bez podziału na poszczególne składniki. poprawna
  4. d) Polega na odpisywaniu w koszty wartości materiałów i towarów na dzień ich zakupu.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ewidencja wartościowa obrotów i stanów towarów dla punktów obrotu detalicznego obejmuje zapisy tylko przychodów, rozchodów i stanów całego zapasu, bez szczegółowego podziału na składniki. Pozostałe opisy dotyczą innych metod, takich jak ewidencja ilościowo-wartościowa, ilościowa, czy odpisywanie w koszty.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 17 ust. 2 pkt 3

Pułapka: Zdający mylą tę metodę z ewidencją ilościową lub ilościowo-wartościową, które wymagają szczegółowości.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jednostka może stosować metodę LIFO do wyceny rozchodu zapasów. Która z poniższych metod jest przeciwieństwem LIFO?

  1. a) Metoda szczegółowej identyfikacji.
  2. b) Metoda FIFO. poprawna
  3. c) Metoda średniej ważonej.
  4. d) Metoda cen przeciętnych.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Metoda LIFO zakłada, że rozchód wycenia się kolejno po cenach składników najpóźniej nabytych, natomiast FIFO - po cenach składników najwcześniej nabytych. Są to metody przeciwstawne. Metoda szczegółowej identyfikacji i średniej ważonej różnią się od LIFO, ale nie są jej bezpośrednim przeciwieństwem.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 4

Pułapka: Pytanie sprawdza rozumienie istoty metod - nie chodzi o zakaz LIFO w MSR, lecz o jego znaczenie.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jednostka może wyceniać produkty w toku produkcji w wysokości bezpośrednich kosztów wytworzenia lub tylko materiałów bezpośrednich, pod warunkiem że nie zniekształca to stanu aktywów oraz wyniku finansowego. Jakiego rodzaju produkcji nie wolno wyceniać w ten sposób?

  1. a) Produkcji o przewidywanym czasie wykonania dłuższym niż 3 miesiące, przeznaczonej do sprzedaży. poprawna
  2. b) Produkcji rolnej.
  3. c) Produkcji o przewidywanym czasie wykonania krótszym niż 3 miesiące, przeznaczonej na potrzeby własne.
  4. d) Produkcji o przewidywanym czasie wykonania dłuższym niż 6 miesięcy, przeznaczonej do sprzedaży.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości zabrania stosowania uproszczonej wyceny produktów w toku (tylko materiały bezpośrednie) do produkcji o przewidywanym czasie wykonania dłuższym niż 3 miesiące, przeznaczonej do sprzedaży lub na rzecz środków trwałych w budowie. Produkcja rolna jest wyłączona z tego zakazu, a krótszy okres nie stanowi ograniczenia.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Zdający mylą progi czasowe (3 miesiące, 6 miesięcy) lub nie pamiętają o wyłączeniu produkcji rolnej.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, która metoda rozchodu zapasów jest niedozwolona, jeżeli jednostka sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR 2?

  1. a) Średnia ważona
  2. b) FIFO
  3. c) LIFO poprawna
  4. d) Szczegółowa identyfikacja
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: MSR 2 wprost zakazuje stosowania metody LIFO do wyceny rozchodu zapasów. Ustawa o rachunkowości dopuszcza LIFO, ale jednostki stosujące MSSF muszą go wykluczyć. Pozostałe metody są dozwolone zarówno w ustawie, jak i w MSR 2.

Podstawa prawna: MSR 2 Zapasy, pkt 25

Pułapka: Zdający często myślą, że skoro ustawa dopuszcza LIFO, to jest ono zawsze dozwolone, nawet przy MSSF.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, na dzień bilansowy rzeczowe składniki aktywów obrotowych wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, ale nie wyższych od:

  1. a) cen zakupu netto
  2. b) cen sprzedaży netto poprawna
  3. c) wartości godziwej
  4. d) cen rynkowych
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis art. 28 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości wprost stanowi, że rzeczowe składniki aktywów obrotowych wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia niewyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy. Pozostałe odpowiedzi wskazują inne podstawy wyceny, które nie są właściwe dla tej grupy aktywów.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 6

Pułapka: Mylenie cen sprzedaży netto z ceną zakupu lub wartością godziwą.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, na dzień bilansowy rzeczowe składniki aktywów obrotowych wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, jednak nie wyższych od:

  1. a) cen rynkowych z dnia bilansowego
  2. b) cen sprzedaży netto na dzień bilansowy poprawna
  3. c) cen zakupu powiększonych o koszty transportu
  4. d) cen ewidencyjnych przyjętych do ksiąg rachunkowych
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Poprawna odpowiedź to ceny sprzedaży netto na dzień bilansowy. Ustawa o rachunkowości w art. 28 ust. 1 pkt 6 stanowi, że rzeczowe składniki aktywów obrotowych wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy. Pozostałe odpowiedzi wskazują na inne podstawy wyceny, które nie są właściwe dla tej grupy aktywów na dzień bilansowy.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 6

Pułapka: Zdający często mylą podstawę wyceny na dzień bilansowy z ceną nabycia czy ceną rynkową, podczas gdy kluczowe jest ograniczenie do cen sprzedaży netto.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, na dzień bilansowy rzeczowe składniki aktywów obrotowych wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto. Co oznacza w tym kontekście cena sprzedaży netto?

  1. a) Cena zakupu składnika aktywów powiększona o koszty transportu i załadunku.
  2. b) Cena sprzedaży składnika aktywów pomniejszona o podatek VAT i ewentualne rabaty.
  3. c) Możliwa do uzyskania na dzień bilansowy cena sprzedaży składnika aktywów, pomniejszona o podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy. poprawna
  4. d) Cena rynkowa składnika aktywów z dnia bilansowego, bez pomniejszania o koszty sprzedaży.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Cena sprzedaży netto to możliwa do uzyskania na dzień bilansowy cena sprzedaży składnika aktywów, pomniejszona o podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy. Nie jest to cena zakupu ani cena rynkowa bez korekt, a także nie obejmuje kosztów transportu.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 6 (w związku z definicją ceny nabycia w art. 28 ust. 2)

Pułapka: Zdający mylą cenę sprzedaży netto z ceną zakupu lub z ceną rynkową bez pomniejszeń.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników aktywów obrotowych dokonane w związku z utratą ich wartości zalicza się do:

  1. a) pozostałych kosztów operacyjnych. poprawna
  2. b) kosztów finansowych.
  3. c) kosztów wytworzenia produktów.
  4. d) kosztów sprzedaży.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 34 ust. 5 ustawy o rachunkowości wprost stanowi, że odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników aktywów obrotowych zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych. Pozostałe pozycje dotyczą innych obszarów działalności i nie są właściwe dla odpisów aktualizujących zapasy.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 5

Pułapka: Niektórzy zdający mylnie przypisują odpisy aktualizujące do kosztów finansowych, zapominając o wyraźnym przepisie ustawy.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, w przypadku gdy ceny nabycia jednakowych składników rzeczowych aktywów obrotowych są różne, wartość rozchodu można ustalać między innymi metodą LIFO. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących tej metody jest prawdziwe?

  1. a) Metoda LIFO jest zabroniona przez ustawę o rachunkowości dla jednostek stosujących MSR.
  2. b) Metoda LIFO polega na wycenie rozchodu po cenach składników najwcześniej nabytych.
  3. c) Metoda LIFO polega na wycenie rozchodu po cenach składników, które jednostka najpóźniej nabyła. poprawna
  4. d) Metoda LIFO jest jedną z metod wyceny rozchodu, ale wymaga zgody Ministerstwa Finansów.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Metoda LIFO (last-in, first-out) polega na wycenie rozchodu po cenach składników najpóźniej nabytych. Jest ona dopuszczona przez ustawę o rachunkowości, natomiast MSR 2 jej zakazuje. Nie wymaga zgody MF, a wariant o najwcześniej nabytych opisuje FIFO.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 4 pkt 3

Pułapka: Zdający mylą LIFO z FIFO lub uważają, że LIFO jest zakazane w polskim prawie bilansowym.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, w przypadku jednakowych albo uznanych za jednakowe składników rzeczowych aktywów obrotowych, jednostka może do wyceny rozchodu zastosować metodę LIFO. Czy metoda ta jest dopuszczalna w sprawozdaniach finansowych sporządzanych zgodnie z MSR 2?

  1. a) Tak, jeśli jednostka stosuje ją dla celów podatkowych
  2. b) Nie, MSR 2 wprost zakazuje stosowania metody LIFO poprawna
  3. c) Tak, ale tylko dla materiałów, nie dla towarów
  4. d) Nie, ale dopuszczalna jest w jednostkach mikro i małych
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: MSR 2 „Zapasy” wprost zakazuje stosowania metody LIFO, ponieważ nie odzwierciedla ona rzeczywistego przepływu zapasów. Polska ustawa o rachunkowości dopuszcza LIFO, ale nie ma to znaczenia dla sprawozdań zgodnych z MSR. Pozostałe odpowiedzi sugerują, że LIFO jest dozwolone w jakimś zakresie, co jest niezgodne z treścią standardu.

Podstawa prawna: MSR 2 (Zapasy) - zakaz metody LIFO; ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 4 pkt 3

Pułapka: Zdający mylnie zakładają, że skoro ustawa dopuszcza LIFO, to można ją stosować w sprawozdaniach MSR.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, wartość stanu końcowego rzeczowych składników aktywów obrotowych, gdy ceny nabycia jednakowych składników są różne, można ustalić metodą:

  1. a) średniej ważonej, FIFO, LIFO lub szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen. poprawna
  2. b) wyłącznie średniej ważonej lub FIFO, ponieważ LIFO jest zakazane.
  3. c) wyłącznie FIFO lub szczegółowej identyfikacji, bez możliwości stosowania średniej ważonej.
  4. d) wyłącznie LIFO lub średniej ważonej, bez możliwości stosowania FIFO.
Bilansjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości w art. 34 ust. 4 wymienia cztery dopuszczalne metody: ceny przeciętne (średnia ważona), FIFO, LIFO oraz szczegółową identyfikację. LIFO jest zakazane tylko w MSR 2, ale nie w polskich przepisach. Pozostałe warianty błędnie wykluczają którąś z metod lub sugerują zakaz LIFO.

Podstawa prawna: ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 34 ust. 4

Pułapka: Częstym błędem jest przenoszenie zakazu LIFO z MSR 2 na ustawę o rachunkowości, gdzie LIFO pozostaje dopuszczone.

W poradniku

Zapasy: wycena, metody rozchodu i obrót towarowy

Jak wycenić zapas na dzień nabycia i na dzień bilansowy, którą metodę rozchodu wolno zastosować i dlaczego LIFO działa tylko w prawie krajowym.

Wróć do spisu dziedzin albo przejdź do testów z tej dziedziny.