W analizie odchyleń budżetowych, jeżeli rzeczywiste koszty materiałów są wyższe od kosztów planowanych, ale rzeczywista wielkość produkcji jest wyższa od planowanej, to odchylenie spowodowane zmianą cen materiałów będzie:
- a) niekorzystne, jeśli cena zakupu materiałów wzrosła poprawna
- b) korzystne, jeśli cena zakupu materiałów wzrosła
- c) niezależne od ceny, zależy tylko od ilości
- d) niemożliwe do ustalenia bez danych o ilości
Bilansjusz wyjaśnia: Dlaczego tak: Odchylenie cenowe materiałów oblicza się jako (cena rzeczywista - cena planowana) * ilość rzeczywista. Jeśli cena wzrosła, odchylenie jest niekorzystne, niezależnie od wzrostu produkcji. Wariant z korzystnym odchyleniem przy wzroście ceny jest błędny. Odchylenie cenowe zależy od ceny i ilości, ale przy wyższej cenie zawsze jest niekorzystne. Można je ustalić, znając ceny i ilości, więc wariant o braku możliwości jest błędny.
Podstawa prawna: Rachunkowość zarządcza - analiza odchyleń (opracowanie własne)
Pułapka: Zdający mylą odchylenie cenowe z odchyleniem ilościowym; wzrost ceny zawsze daje odchylenie niekorzystne, nawet jeśli łączne odchylenie jest korzystne dzięki oszczędnościom ilościowym.